Nisâ Suresi — Ayet 22

Kelime Anlamları:

• Tenkihû: Nikâhlamayın, evlenmeyin.
• Nekaha âbâüküm: Babalarınızın nikâhladığı (evlendiği).
• İllâ mâ kad selef: Ancak geçmişte olanlar müstesna (önceden yapılmış olanlar affedilmiştir).
• Fâhişe: Çirkin, büyük günah, aşırı derecede kötü iş.
• Mekten: Allah katında buğz edilen, nefret uyandıran, gazap sebebi olan şey.
• Sâe sebîlâ: Ne kötü bir yol, ne çirkin bir yöntem.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, İslâm'ın getirdiği büyük bir ahlâk devrimini ve nesillerin korunmasına yönelik önemli bir hükmü beyan etmektedir. Yüce Allah, müminlere şöyle buyuruyor: Babalarınızın nikâhı altına girmiş olan kadınlarla evlenmeyin. Bu, kesin ve net bir yasaktır. Ancak İslâm'dan önce câhiliye döneminde yapılmış olan bu tür evlilikler varsa, onlar geçmişte kalmıştır ve Allah Teâlâ onları affetmiştir; artık onlardan dolayı bir sorumluluk yoktur. Önemli olan, bu âyetin indirilmesinden sonra bu çirkin fiilden tamamen uzak durulmasıdır.

Bu yasağın hikmeti ve illeti ise âyetin devamında açıkça ifade edilmektedir: "Çünkü o, çok çirkin bir iş, Allah'ın gazabını celbeden bir davranış ve ne kötü bir yoldur." Babasının evlendiği kadınla evlenmek, fıtratı bozan, aile bağlarını altüst eden, akrabalık hukukunu ihlâl eden ve toplumda nefret uyandıran son derece iğrenç bir fiildir. Bu davranış, Allah katında büyük bir buğza ve öfkeye sebep olur; çünkü insanın en yakını olan babasına karşı saygısızlığın ve edepsizliğin zirvesidir. Bu sebeple Yüce Allah, bu fiili "fâhişe" (büyük günah) ve "mekten" (Allah'ın gazabını gerektiren çirkin bir davranış) olarak nitelendirmiştir.

Bu hüküm, İslâm'ın aile yapısını ne kadar sağlam temeller üzerine kurduğunu ve insan fıtratına ne kadar uygun olduğunu göstermektedir. İslâm, insanı her türlü manevî pislikten arındırmayı ve toplumu ahlâkî çöküntüden korumayı hedeflemektedir. Bu yasakla birlikte Müslüman, hayatının her alanında Allah'ın rızasını gözetmeyi öğrenir; helâl ve haram sınırlarına riayet ederek hem dünyasını hem de âhiretini mamur eder. Bu emir, aslında bir rahmettir; insanı hem Allah'ın gazabından korur hem de toplumda huzur ve güvenin devamını sağlar. Mümin, bu ilâhî yasağa uyarak hem Rabbine olan bağlılığını gösterir hem de neslinin ve ailesinin temizliğini muhafaza etmiş olur.