سوره غافر — آیه 18

معانی واژگان:

• آزِفَة: نزدیک‌شونده؛ روز قیامت که به دلیل نزدیکی‌اش این‌گونه نامیده شده است.
• حَناجِر: جمع «حُنجُره»؛ گلوگاه‌ها.
• کاظِمین: از «کَظم» به معنای فرو بردن خشم و اندوه؛ در اینجا به معنای اندوهگینان و کسانی که از شدت ترس، غم خود را فرو می‌برند و زبان به سخن نمی‌گشایند.
• حَمیم: خویشاوند و دوست صمیمی که برای کمک و دلداری به انسان پناه می‌آورد.
• شَفیع: میانجی و کسی که برای دیگری شفاعت می‌کند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، مردم را از روز قیامت بترسان؛ روزی که هرچند به گمانشان دور است، اما در حقیقت بسیار نزدیک است و هر آنچه در پیش است، نزدیک خواهد بود. در آن روز، از شدت هول و هراس، دل‌ها از جای خود کنده شده و به گلوگاه‌ها می‌رسد و انسان‌ها در اندوهی عمیق فرو می‌روند و زبانشان از سخن گفتن باز می‌ایستد و هیچ‌کس یارای دم زدن ندارد، مگر آنکه خداوند به او اجازه دهد. در آن روز، ستمگران که با شرک و گناهان خود به خویشتن ستم روا داشته‌اند، نه خویشاوندی دارند که به فریادشان رسد و نه دوستی که غم‌خوارشان باشد، و نه شفیعی که سخنش پذیرفته شود و بتواند برای آنان میانجیگری کند و آنان را از عذاب برهاند.

فواید و پیام‌های آیه:

• قیامت هرچند در ظاهر دور به نظر می‌رسد، اما در واقع نزدیک است؛ پس انسان باید همواره خود را برای آن روز آماده کند و از غفلت بپرهیزد.
• ترس از روز قیامت، نه یک ترس بی‌حاصل، بلکه انگیزه‌ای برای بازگشت به راه راست و دوری از گناه است؛ چرا که آن روز، روزی است که هیچ پناهگاهی جز رحمت الهی وجود ندارد.
• در آن روز، هیچ خویشاوندی، دوستی یا شفیعی نمی‌تواند به ستمگران کمک کند؛ پس تنها راه نجات، ایمان و عمل صالح در این دنیاست.
• این آیه به ما می‌آموزد که به جای تکیه بر دیگران یا امید بستن به شفاعت‌های بی‌اساس، خود را با تقوا و بندگی خدا بیمه کنیم تا در آن روزِ سخت، در امان باشیم.