Гафир сүресі — Аят 38

1. Сөздердің мағынасы:

• يَا قَوْمِ: Уа, елім! Уа, халқым! — бұл сөз сөйлеушінің өз халқына, өз қауымына деген ілтипатты, жылы қарым-қатынасын білдіреді.
• اتَّبِعُونِ: Маған еріңдер, менің айтқанымды ұстаныңдар.
• أَهْدِكُمْ: Сендерді бастаймын, тура жолға саламын.
• سَبِيلَ الرَّشَادِ: Тура жол, ақиқат жолы, адасудың орнына бағыт алатын дұрыс жол.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Перғауын әулетінен шыққан, иман келтірген бір кісінің өз халқына айтқан насихатын баяндайды. Ол өзінің иман келтіргенін жасырып жүріп, енді халқына ашық түрде тура жолды ұсынады. Ол: «Уа, халқым! Маған еріңдер, мен сендерді тура жолға, ақиқат пен адалдық жолына бастаймын», — дейді.

Бұл жерде ол өзінің жеке басын мадақтап немесе билікке ұмтылып тұрған жоқ. Керісінше, ол халқын Перғауынның адасушылық жолынан сақтап, шынайы сенімге, Аллаһқа құлшылық етуге шақырып отыр. Ол халқына пайдалы болатын нәрсені ғана ұсынып, оларды ақиқатқа бастауды мақсат етті.

Бұл аяттағы «Рашад» сөзі — туралық, дұрыс бағыт, адасушылықтан арылу деген мағыналарды білдіреді. Яғни, ол кісі халқын тек дүниелік пайдаға емес, мәңгілік бақытқа, ақиқат пен тура жолға шақырды. Ол өзінің сөзінде ешқандай мәжбүрлеу жоқ, тек шақыру мен бағыттау бар.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Шынайы иман адамды батыл етеді: Иман келтірген адам өз халқының алдында ашық түрде тура жолды ұсынуға батылдық танытты. Бұл — иманның күші мен шынайылығын көрсетеді.
• Насихат ілтипатпен айтылуы керек: Ол «Уа, халқым!» деп бастады, бұл — насихаттың жұмсақ, жылы және ілтипатты түрде айтылуының үлгісі.
• Тура жолға шақыру — үлкен сауап: Басқаларды ақиқатқа, тура жолға бастау — иман мен ізгіліктің көрінісі. Бұл адамды Аллаһқа жақындатады.
• Адасушылықтан сақтандыру — мейірімділік: Ол халқын Перғауынның адасушылық жолынан сақтауға тырысты. Бұл — бауырларына деген шынайы мейірім мен қамқорлықтың белгісі.
• Ислам — тура жол, ақиқат жолы: Бұл аят Исламның адамды адасушылықтан алып, тура жолға, бақытқа бастайтын жол екенін көрсетеді. Ислам — Рашад жолы, яғни туралық пен ақиқат жолы.

Осылайша, бұл аят бізге иманның күшін, насихаттың әдебін және тура жолға шақырудың маңыздылығын үйретеді.