G'ofir surasi — Oyat 46

Kalimalarning ma'nolari:

• يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا — ular unga (olovga) ko‘rsatiladilar, ya'ni unga duchor qilinadilar, kuydiriladilar.
• غُدُوًّا وَعَشِيًّا — ertalab va kechqurun, ya'ni har kuni ikki vaqtda.
• آلَ فِرْعَوْنَ — Fir'avnning xalqi va unga ergashganlar.
• أَشَدَّ الْعَذَابِ — eng og‘ir va eng qattiq azob.

Tafsir:

Fir'avn va uning qavmi avval dunyoda dengizda g‘arq qilinib halok bo‘ldilar. Ammo ularning azobi shu bilan tugamadi. Endi ular qabrlarida azoblanmoqdalar — har kuni ertalab va kechqurun ularga do‘zax olovi ko‘rsatiladi, ya'ni u bilan kuydiriladilar. Bu hol Qiyomat kunigacha davom etadi. Qabr azobi haqiqatdir va bu oyat uning dalillaridan biridir.

So‘ngra Qiyomat soati qoyim bo‘lgan kuni, ya'ni qiyomat qo‘zg‘alganida, farishtalarga buyuriladi: "Fir'avnning xalqini eng og‘ir va eng qattiq azobga — do‘zaxning tubiga kiritib qo‘yinglar!" Ular dunyoda kufr qilganlari, Allohning oyatlarini yolg‘onga chiqarganlari va odamlarni Alloh yo‘lidan to‘sganlari uchun mana shu azobga loyiq bo‘ldilar. Qiyomat kunidagi azob esa qabrdagi azobdan ham og‘irroq va abadiydir.

Oyatdan olinadigan foydalar:

1. Qabr azobi haq — bu oyat uning isbotidir. Har bir inson o‘limidan so‘ng qabrida amaliga yarasha azob yoki ne'mat ko‘radi. Bu mo'min uchun ogohlantirish, gunohkorga esa saboqdir.
2. Azob vaqt bilan cheklanmaydi. Fir'avn xalqi har kuni ertalab va kechqurun azoblanadi, Qiyomatda esa undan ham og‘irroq azobga duchor bo‘ladi. Bu — Allohning adolati va gunohkorlarga bo‘lgan qahrining namunasidir.
3. Kufr va zulmning oqibati halokatdir. Fir'avnning kibr-u havosi, Allohga qarshi chiqishi va xalqni zulmda ushlab turishi unga na dunyoda, na oxiratda foyda bermadi. Bu har bir inson uchun ibratdir — kibr va zulm insonni halokat sari yetaklaydi.
4. Allohning rahmati va azobi o‘rtasida ehtiyotkorlik. Bu oyat mo'minlarni Allohning azobidan qo‘rqishga, gunohlardan tiyilishga va tavbaga shoshilishga chorlaydi. Allohning rahmati keng, ammo azobi ham qattiqdir.
5. Har bir amalning jazosi bor. Dunyoda qilingan har bir yaxshilik va yomonlik oxiratda o‘z mukofoti yoki jazosini topadi. Bu e'tiqod insonni to‘g‘ri yo‘lda sobit qolishga undaydi.