Ğafir surəsi — Ayə 57

Sözlərin izahı:

• لَخَلْقُ — "həqiqətən, yaratmaq" mənasındadır; burada Allahın göyləri və yeri yaratması nəzərdə tutulur.
• السَّمَاوَاتِ — "göylər", yəni yerin üstündəki bütün uca və geniş məxluqat aləmi.
• الْأَرْضِ — "yer", yəni üzərində yaşadığımız bu geniş planet.
• أَكْبَرُ — "daha böyük", "daha əzəmətli" deməkdir.
• خَلْقِ النَّاسِ — "insanların yaradılışı", yəni insanların ilk dəfə yaradılması və öldükdən sonra yenidən dirildilməsi.
• لَا يَعْلَمُونَ — "bilmirlər", yəni bu açıq həqiqəti dərk etmirlər.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə buyurur ki, göylərin və yerin yaradılışı — həm böyüklüyü, həm də əzəməti baxımından — insanların yaradılışından qat-qat böyükdür. Göylərin sonsuz genişliyini, ulduzların, günəşin, ayın və saysız-hesabsız məxluqatın yaradılışını düşünün. Bütün bunları heç bir nümunə olmadan, yoxdan yaradan Allah, şübhəsiz ki, insanları yenidən diriltməyə də qadirdir. İnsanı ilk dəfə yaradan, onu öldükdən sonra yenidən həyata qaytarmağa da gücü çatar.

Bu ayə insanın qəlbini oyadan, düşünməyə çağıran böyük bir dəlildir. Göylərin və yerin yaradılışındakı bu nəhəng qüdrəti görən insan, özünün yenidən dirildiləcəyinə necə şübhə edə bilər? Axı ən böyüyü yaradan, ən kiçiyi yaratmağa daha çox qadirdir. Lakin insanların çoxu bu açıq-aydın həqiqəti dərk etmir, onun üzərində düşünmür və ondan ibrət götürmür. Onlar qəflətə və nəfsin istəklərinə uyaraq bu böyük dəlili görməzdən gəlirlər.

Ey insan! Bir anlıq dayan və ətrafına bax. Səni əhatə edən bu geniş kainatı, yerin və göyün əzəmətini düşün. Səni yoxdan var edən, sənə göz, qulaq, ağıl və qəlb verən Rəbbin, səni öldükdən sonra yenidən diriltməyə qadir deyilmi? Bu, Onun üçün heç də çətin deyil. Allahın qüdrətini dərk et, Onun ayələri üzərində fikirləş və qəlbinə iman nurunu yerit. Çünki bu dünyada hər şey bir imtahandır və hər kəs öz əməllərinin hesabını vermək üçün yenidən dirildiləcəkdir. Ağıl sahibi olan insan, bu açıq həqiqəti qəbul edər və Allaha yönələr.