G'ofir surasi — Oyat 57

Kalimalarning ma'nolari:

• Xalq – yaratish, yaratilish.
• Akbar – kattaroq, buyukroq, ulug'roq.
• Nās – odamlar, insonlar.

Tafsir:

Osmonsu va Yerning yaratilishi – ularning ulkanligi, kengligi, quyosh, oy, yulduzlar va sayyoralar bilan birga yaratilishi – insonning yaratilishidan ancha buyuk va ulug'dir. Chunki inson kichkina bir jism bo'lib, uning yaratilishi osmonlar va Yerning yaratilishi kabi murakkab va hayratlanarli emas. Alloh taolo shu bilan bandalariga o'z qudratini ko'rsatmoqda: agar U bu ulkan olamlarni yaratishga qodir bo'lsa, undayam, o'liklarni qayta tiriltirish va ularni hisob-kitob qilish uchun qayta yaratish Unga oson ishdir. Chunki o'sha buyuk yaratishga qodir bo'lgan Zot, undan kichikroq narsani yaratishga ham albatta qodirdir.

Ammo ko'pchilik odamlar, ayniqsa, kofirlar, bu haqiqatni bilmaydilar. Ular o'limdan keyin qayta tirilishni inkor etadilar, garchi bu ish Alloh uchun juda oson bo'lsa ham. Ularning bilmasligi – bu aqlsizlikdan emas, balki g'aftat (sustlik) va havoyi nafs (o'z xohish-istaklari) ularni bosib olgani uchundir. Ular bu ochiq-oydin dalilga qaramay, undan ibrat olmaydilar va o'limdan keyingi hayotga ishonmaydilar.

Foydalar (saboqlar):

1. Allohning qudrati cheksizdir – U osmonlar va Yerni yaratgan Zot, o'liklarni tiriltirishga ham qodirdir. Bu mo'min uchun qayta tirilishga ishonchini mustahkamlaydi.
2. Inson o'z yaratilishiga emas, balki Allohning buyuk yaratishiga nazar solib, Uning qudratini tan olishi kerak.
3. Osmonsu va Yerning yaratilishi haqida fikr yuritish – insonni Allohga yaqinlashtiradigan va iymonini oshiradigan amaldir.
4. G'aftat va havoyi nafs insonni haqiqatdan uzoqlashtiradi, shuning uchun doimo o'ylash va ibrat olishga harakat qilish kerak.
5. Bu oyat mo'minlarga taskin beradi: qiyomat kuni albatta bo'ladi va har bir inson o'z amaliga yarasha jazolanadi.