غافر سۈرىسى — ئايەت 58

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• الْأَعْمَىٰ: كۆزى كۆرمەيدىغان، بۇ يەردە روھىي كۆرلۈك، يەنى ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدىغان كىشىنى كۆرسىتىدۇ.
• الْبَصِيرُ: كۆزى كۆرىدىغان، بۇ يەردە روھىي بېشى ئوچۇق، ھەقىقەتنى كۆرەلەيدىغان كىشىنى كۆرسىتىدۇ.
• الْمُسِيءُ: گۇناھ-مەئسىيەت قىلغۇچى، يامان ئىش قىلغۇچى كىشى.
• تَتَذَكَّرُونَ: ئەسلىگە ئالىسىلەر، ئويلىنىسىلەر، ئىبرەت ئالىسىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىككى خىل كىشىنى سېلىشتۇرۇپ، ئۇلارنىڭ ھەرگىز باراۋەر بولمايدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. كۆزى كۆرمەيدىغان كىشى بىلەن كۆزى كۆرىدىغان كىشى باراۋەر بولمىغىنىدەك، ئىمان ئېيتىپ ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان مۇئمىنلەر بىلەن كۇفرىلىق ۋە گۇناھ-مەئسىيەت ئىچىدە يۈرگەن كىشىلەرمۇ ھەرگىز باراۋەر بولمايدۇ.

بۇ يەردىكى «ئەما» دېگەن سۆز روھىي جەھەتتىن ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدىغان، يەنى ئاللاھنى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى تونۇمايدىغان كىشىنى كۆرسىتىدۇ. «بەسىر» دېگەن سۆز بولسا روھىي كۆزى ئوچۇق، ھەقىقەتنى تونۇپ يېتىدىغان كىشىنى كۆرسىتىدۇ. شۇنىڭدەك، ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، پەيغەمبەرلىرىنى تەستىقلاپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان مۇئمىنلەر بىلەن ئاللاھنى ئىنكار قىلىپ، پەيغەمبەرلىرىنى يالغانغا چىقىرىپ، گۇناھ-مەئسىيەت قىلغان كىشىلەر ئارىسىدا زور پەرق بار. ئۇلار ھەرگىز باراۋەر بولالمايدۇ.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا ئاللاھ تائالا ئىنسانلارغا خىتاب قىلىپ: «سىلەر ناھايىتى ئاز ئەسلىگە ئالىسىلەر» دەيدۇ. يەنى سىلەر ئاللاھنىڭ بۇ ئېنىق دەلىللىرى ۋە پەرقلەر ھەققىدە ئاز ئويلىنىسىلەر. ئەگەر سىلەر ياخشى ئويلىنىپ، ئىبرەت ئالغان بولساڭلار، ئىككى گۇرۇھنىڭ ئارىسىدىكى پەرقنى چۈشىنىپ، ئىمان ئېيتىپ ياخشى ئەمەل قىلىدىغانلارنىڭ قاتارىدا بولۇشقا تىرىشاتتىڭلار. ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش ئارقىلىق ئەبەدىي بەخت-سائادەتكە ئېرىشەلەيسىلەر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي بەخت-سائادەت ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەردە. كۆزى كۆرۈپ تۇرۇپ ھەقىقەتنى كۆرمەسلىك، قۇلاق تۇتۇپ تۇرۇپ ھەقىقەتنى ئاڭلىماسلىق ئەڭ چوڭ زىيان. شۇڭا ھەر بىرىمىز ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئەقىل-پاراسىتىنى ئىشلىتىپ، ھەقىقەتنى تونۇشىمىز، ئىمان ئېيتىپ ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلغان يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن، بىزنى ئەما ۋە گۇناھكارلارنىڭ قاتارىدا قىلمىسۇن.