Sure Mü'min — Ayet 58

Kelime Anlamları:

• el-A'mâ (الأَعْمَىٰ): Gözü görmeyen, kör; mecazen kalp gözü kapalı, hakikati göremeyen kişi.
• el-Basîr (الْبَصِيرُ): Gören, basiret sahibi; mecazen kalp gözü açık, hakikati idrak edebilen kişi.
• el-Musî' (الْمُسِيءُ): Kötü iş yapan, günahkâr, inanç ve amelde bozukluğa düşen kimse.
• Kâlîlen mâ tetezekkerûn (قَلِيلًا مَّا تَتَذَكَّرُونَ): Çok az düşünüp ibret alıyorsunuz.

Tefsir:

Allah Teâlâ bu âyet-i kerîmede, hak ile bâtılın, iman ile küfrün asla birbirine denk olmadığını, aralarında hiçbir şekilde eşitlik bulunmadığını beyan etmektedir. Tıpkı gözü görmeyen bir kimse ile gören bir kimsenin birbirine eşit olmaması gibi, hidayet ve iman nuruyla kalp gözü açılan müminler ile küfür ve cehalet karanlığında kalanlar da asla birbirine denk değildir.

Âyet, iki ayrı karşılaştırma yapmaktadır: Birincisi, maddî anlamda kör ile görenin eşit olmadığıdır. İkincisi ise, Allah'a iman edip salih ameller işleyen müminler ile kötü işler yapan, inancını bozan ve günahlara dalan kimselerin eşit olmadığıdır. Bu karşılaştırma, iman ile küfrün, itaat ile isyanın, iyilik ile kötülüğün asla aynı seviyede tutulamayacağını vurgulamaktadır.

Bu hakikat bu kadar açıkken, insanların çoğu bundan gereken dersi çıkarmamakta, çok az düşünüp ibret almaktadır. Eğer gerçek anlamda düşünselerdi, bu iki grubun arasındaki farkı kavrar ve akıbetlerinin ne olacağını anlayarak iman ve salih amel yoluna yönelirlerdi. Ancak onlar, gaflet içinde oldukları için bu apaçık gerçeği idrak edememektedirler.

Faydalar ve Hikmetler:

• İman ile küfür, itaat ile isyan asla birbirine denk değildir; Allah katında değerleri farklıdır.
• İnsan, aklını ve basiretini kullanarak iyi ile kötüyü ayırt etmeli ve hayatını buna göre düzenlemelidir.
• Salih ameller işleyen müminlerin Allah katındaki değeri yücedir; bu, müminler için büyük bir müjde ve teşviktir.
• Âyet, insanları düşünmeye, ibret almaya ve gafletten uyanmaya davet etmektedir; zira düşünmek, doğru yolu bulmanın anahtarıdır.
• Bu dünyada yapılan her işin karşılığı ahirette verilecektir; bu bilinçle hareket eden kurtuluşa erer.