Ğafir surəsi — Ayə 73

Sözlərin izahı:

• ثُمَّ (sümme): "Sonra" mənasını verir; burada hadisələrin ardıcıllığını bildirir.
• قِيلَ (qīle): "Deyildi" — məchul (passiv) formadır, yəni bunu deyənin kim olduğu açıq göstərilmir; bu, əzab məqamında onlara xitab ediləcəyini bildirir.
• أَيْنَ (eyne): "Haradadır?" — sual vasitəsi olub, burada tənbeh və məzəmmət məqsədi daşıyır.
• مَا (mā): "Şeylər ki" — burada "o kəslər/o şeylər ki" mənasında işlənmiş ismi-mövsuldur.
• كُنتُمْ تُشْرِكُونَ (küntüm tüşrikūn): "Siz şərik qoşurduz" — yəni Allahdan başqa ibadət etdiyiniz bütlər, tanrılar.

Ayənin təfsiri:

Cəhənnəm əhli odun içində yandırılıb əzaba düçar olduqdan sonra onlara tənbeh və məzəmmət dolu bir sual veriləcək: "Hanı o Allahdan başqa ibadət edib şərik qoşduğunuz tanrılarınız? Hanı onlar?" Bu sual onların acizliyini, aldandıqlarını və dünyada ikən batil inanclara bel bağladıqlarını üzlərinə vurmaq üçün verilir.

Onlar bu suala cavab verəcəklər ki, o uydurma ilahlar gözlərindən itib, qeyb olublar; heç bir fayda verə bilmirlər. Beləliklə, özləri də etiraf edəcəklər ki, dünyada ikən haqq yoldan azmış, batil bir yola düşmüşdülər. Necə ki, onlar dünyada haqqı unudub batilə sarıldılar, Allah da onları bu əzab içində tək-tənha qoyacaq və onlara heç bir köməkçi olmayacaq.

Ey insan! Bu ayə bizə xəbərdarlıqdır: dünyada ikən kimə və nəyə güvəndiyimizi yaxşı düşünək. Mal, mənsəb, dünya sevgisi, insanların rəğbəti — bunların heç biri o gün bizə fayda verməyəcək. Yalnız tək Allaha sığınmaq, Ona ibadət etmək və şərik qoşmamaq bizi qurtuluşa aparan yoldur. Gəlin bu fürsəti əldən verməyək, tövbə edək və Allaha üz tutaq; çünki O, tövbələri qəbul edən və rəhm edəndir.