سوره غافر — آیه 73

معانی کلمات:

• ثُمَّ قِیلَ لَهُمْ: پس به آنان گفته شد.
• أَیْنَ: کجا هستند؟
• مَا کُنتُمْ تُشْرِکُونَ: آنچه شما شریک (خدا) قرار میدادید؛ یعنی معبودهایی که در دنیا به جای خدا میپرستیدید.

تفسیر آیه:

پس از آنکه دوزخیان در آتش گرفتار میشوند و به عذاب و خواری گرفتار میگردند، به آنان با سرزنش و توبیخ گفته میشود: «کجا هستند آن معبودهایی که در دنیا شریک خدا قرار میدادید و آنها را میپرستیدید؟» این پرسش برای آن است که ناتوانی و بیارزشی آن معبودها آشکار شود و حجت بر آنان تمام گردد. آنان در آن حالِ ذلت و عجز، به دنبال یاری از معبودان خود میگردند، اما هیچ پاسخی نمییابند و درمییابند که آن معبودان نه تنها یاریشان نمیکنند، بلکه از نظر آنان ناپدید شدهاند و هیچ سودی به حالشان ندارند. آنان اعتراف میکنند که در گمراهی و جهالت بودهاند و عبادتشان باطل و بیاساس بوده است. این اعتراف، نتیجهی ضلالتی است که در دنیا با اختیار خود برگزیده بودند و خداوند آنان را به سبب کفر و عنادشان در جهنم گمراه و سرگردان رها کرده است.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که شرک و عبادت غیر خدا، در روز قیامت جز حسرت و ندامت برای انسان هیچ ثمرهای ندارد و معبودان دروغین نه یاری میرسانند و نه شفاعتی میکنند.
• انسان باید در دنیا از وابستگی به غیر خدا بپرهیزد و بداند که تنها خداوند قادر است در سختیها او را یاری کند؛ زیرا در آن روز هیچ پناهگاهی جز خداوند متعال وجود ندارد.
• این آیه هشداری است برای مؤمنان که در انتخاب معبود و تکیهگاه خود دقت کنند و تنها به خداوند یکتا توکل نمایند تا در آخرت از این سرزنش و خواری در امان باشند.
• یادآوری این صحنه، انسان را به بازنگری در اعمال و باورهای خود دعوت میکند تا پیش از فرا رسیدن آن روز، توبه کند و به توحید خالص روی آورد.