غافر سۈرىسى — ئايەت 73

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «ثُمَّ»: ئاندىن، كېيىن.
• «قِيلَ لَهُمْ»: ئۇلارغا ئېيتىلدى.
• «أَيْنَ»: قەيەردە؟
• «مَا كُنتُمْ تُشْرِكُونَ»: سىلەر شېرىك كەلتۈرۈپ ئىبادەت قىلىپ كەلگەن نەرسىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئۇلار دوزاخنىڭ ئازابىغا تاشلانغاندىن كېيىن، ئۇلارغا خارلىق ۋە ئەيىبلەش يۈزىسىدىن: «قەيەردە سىلەر دۇنيادا ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىپ، ئۆزۈڭلارنى ئۇلارغا يېقىنلاشتۇرۇپ كەلگەن ئۇ ئىلاھلىرىڭلار؟ ئەمدى ئۇلار سىلەرنى بۇ ئازابتىن قۇتقۇزۇپ قالسۇن!» دېيىلىدۇ. ئۇلار شۇ چاغدا ئاجىزلىقىنى ۋە ئىلاھلىرىنىڭ يوقلۇقىنى ئېتىراپ قىلىپ: «ئۇلار بىزدىن غايىب بولدى، بىزگە ھېچقانداق پايدا بېرەلمىدى» دەيدۇ. ئۇلار دۇنيادا قىلغان ئىبادەتلىرىنىڭ پۈتۈنلەي باتىل ۋە ناھايىتى ئەھمىيەتسىز ئىكەنلىكىنى، ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقەتەن گۇمراھلىقتا بولغانلىقىنى بىلىدۇ. ئاللاھ تائالا كاپىرلارنى شۇنداق گۇمراھ قىلىدۇكى، ئۇلار دۇنيادا ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلغان نەرسىلىرى ئاخىرەتتە ئۇلاردىن يىراق بولۇپ، ئۇلارغا ھېچقانداق پايدا يەتكۈزەلمەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، پەقەت ئاللاھ تائالاغىلا ئىبادەت قىلىش، ئۇنىڭغا ھېچنەرسىنى شېرىك قىلماسلىق لازىم. دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرىمىز ۋە ئىخلاسلىق بىلەن قىلغان ئىبادەتلىرىمىز ئاخىرەتتە بىزگە پايدا بېرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقىي ئىمان ۋە توغرا يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن، باتىل ئىلاھلارغا ئىشىنىشتىن ۋە شېرىك كەلتۈرۈشتىن ساقلىسۇن.