Гафир сүресі — Аят 73

1. Сөздердің мағынасы:

• ثُمَّ — содан кейін, одан кейін.
• قِيلَ — айтылды, делінді.
• أَيْنَ — қайда?
• مَا — нәрселер, заттар (мұнда табынылған нәрселерді білдіреді).
• كُنتُمْ — сендер болдыңдар.
• تُشْرِكُونَ — серік қосатын едіңдер, Аллаға теңдестіретін едіңдер.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят тозаққа тасталып, азапқа ұшыраған күпірлерге айтылатын сөзді баяндайды. Олар отқа кіргізіліп, қорлық пен қиналысқа тап болған соң, оларға мейірімсіз түрде сұрақ қойылады: «Дүниеде Алланы қойып, өздерің табынып, серік қосқан тәңірлерің қайда? Олар қазір сендерді осы азаптан құтқарып, көмекке келе ала ма? Ендеше шақырыңдар, егер қолдарынан келсе!»

Бұл сұрақ — оларды ұятқа қалдыру, мінеу және жазғыру үшін қойылады. Олар бұл сұраққа жауап бере алмайды, өйткені шындық анық: ол жалған тәңірлер жоғалып кетті, ешқандай пайда бере алмайды. Күпірлер өздерінің адасқанын, жалған нәрселерге табынғанын мойындауға мәжбүр болады. Дүниеде олар Алланы тастап, құрмет тұтқан нәрселері қиямет күні олардан адасып, жоқ болып кетеді. Сол сияқты Алла Тағала күпірлік еткендерді адастырады, олардың жалған тәңірлері оларға ешбір көмек бере алмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят Аллаға серік қосудың (ширктің) қаншалықты ауыр күнә екенін және оның ақыбетінің қорлық пен өкініш екенін көрсетеді.
• Дүниеде адам баласы Алланы қойып, басқа нәрселерге сеніп, оларға тәуелді болса, қиямет күні олардың бәрі жоқ болып, ешбір пайда бермейтінін білдіреді.
• Тек Аллаға ғана құлшылық етіп, Оған шынайы сену — адамды мәңгілік қорлықтан құтқаратын жалғыз жол.
• Бұл аят адамды ойландырады: біз кімге сенеміз, кімге тәуелдіміз? Тек Алла ғана шынайы қорғаушы әрі көмекші.
• Ислам діні адамды жалған сенімдерден арылтып, шынайы бір Аллаға бағыттайды. Бұл — адамзат үшін ең үлкен мейірім әрі тура жол.