Гафир сүрәсе — Аять 74

Сүзләрнең мәгънәләре:

• ضَلُّوا عَنَّا — алар бездән югалдылар, без аларны күрмибез.
• لَمْ نَكُن نَّدْعُو مِن قَبْلُ شَيْئًا — без элек бернәрсәгә дә гыйбадәт кылмаган идек (ягъни аларның һичкем булмаганнары ачыкланды).

Аять тәфсире:

Аларга, хәсрәт һәм ґәзап эчендә булганнары хәлдә, шелтә рәвешендә әйтеләчәк: "Аллаһыдан башка сез гыйбадәт кылган нәрсәләрегез кайда? Алар сезгә бүген ярдәм итә алалармы? Әгәр аларның көче бар икән — чакырыгыз аларны, бәлки сезне бу бәла-казадан коткарырлар!" Шулчак мөшрикләр, хәлләренең начарлыгын аңлап, әйтерләр: "Алар бездән югалдылар, без аларны күрмибез!" Ә аннары, эшләрендәге ялгышлыкны тагын да тирәнрәк аңлап, болай диләр: "Юк, без элек һичнәрсәгә дә гыйбадәт кылмаган идек!" Ягъни аларга ачык була: дөньяда табынган сыннары һичнинди файда да, зарар да китерә алмый торган юк нәрсәләр икән. Аларның гыйбадәт кылулары буш һәм батыл булган. Аллаһы тәгалә кәферләрне хак юлдан менә шулай адаштыра — ул кешеләрнең гөнаһлары һәм тәкәбберлекләре сәбәпле, алар хакыйкатьне күрә алмыйлар һәм туры юлны таба алмыйлар. Бу һәр заманда һәм һәр урында Аллаһының кәферләргә карата гадәтедер.

Аятьтән алынган файдалар:

• Кыямәт көнендә ялган илаһларга табынучылар өчен һичнинди ярдәм булмаячак, алар табынган нәрсәләре үзләреннән дә көчсез икәнлеге ачыкланачак.
• Дөньядагы ширк (Аллаһыга тиңдәш кушу) — бөтен яманлыкларның тамыры, ул кешене хакыйкатьтән ераклаштыра һәм ахырда үкенүгә китерә.
• Аллаһы тәгалә гадел: кеше үзе сайлаган юлның нәтиҗәсен күрәчәк, әмма тәүбә итеп, Аллаһыга кайткан һәркем өчен кичерү һәм рәхмәт ишеге ачык.
• Мөэмин бәндә өчен иң зур бәхет — Аллаһыга гына табыну һәм Аның ярдәменә генә ышанып яшәү, чөнки чын дәрт һәм файда бирүче бердәнбер Зат — Аллаһы тәгаләдер.