G'ofir surasi — Oyat 74

Kalimalarning ma'nolari:

• "Dun" (دون): O'zga, boshqa, o'rniga.
• "Dallu" (ضَلُّوا): G'oyib bo'ldilar, yo'qoldilar, ko'zdan qochdilar.
• "Nad'u" (نَدْعُو): Ibodat qilamiz, chaqiramiz.
• "Shay'an" (شَيْئًا): Hech narsa, arzimaydigan narsa.
• "Yudillu" (يُضِلُّ): Adashtiradi, yo'ldan ozdiradi.

Tafsir:

Qiyomat kuni azobda qolgan kofirlarga tanbeh va xo'rlik bilan aytiladi: "Allohdan o'zga ibodat qilib yurgan xudolaringiz hozir qani? Ular sizlarni bu azobdan qutqara oladilarmi? Agar kuchlari yetadigan bo'lsa, chaqiringlar, yordam so'ranglar!" Shu payt ularning butlari ko'zdan g'oyib bo'ladi va ular: "Ular bizdan uzoqlashdilar, biz ularni ko'rmayapmiz. Ular bizga hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmadilar", deyishadi. So'ngra ular o'zlarining o'tmishdagi holatlarini tan olib: "Yo'q, aslida biz ilgari hech narsaga ibodat qilmagan ekanmiz. Bizning butlarga sig'inishimiz behuda va botil ekan", deydilar. Ular endi o'z xatolarini anglaydilar, lekin bu pushaymonlik ularga hech qanday foyda bermaydi.

Xuddi shu kofirlarni dunyoda adashtirganidek, Alloh taolo o'zining adolatli hukmi bilan barcha zamonlardagi kofirlarni ham haq yo'ldan ozdiradi. Ya'ni, ular o'z ixtiyorlari bilan haqni rad etganlari uchun Alloh ularni zalolatda qoldiradi.

Foydalar:

1. Shirk — eng katta zulm: Bu oyat musulmonlarga shirkdan qattiq ogohlantirish beradi. Inson o'z ixtiyori bilan Allohga sherik keltirsa, oxiratda sharmandalik va pushaymonlikdan boshqa narsa topmaydi.
2. Yolg'on xudolar hech qachon foyda keltira olmaydi: Dunyoda inson qanchalik ko'p narsalarga suyansa ham, ularning barchasi bir kun yo'q bo'lib ketadi. Faqat Allohgagina suyanish kerak.
3. Pushaymonlikning foydasizligi: Qiyomat kunidagi pushaymonlik insonni azobdan qutqara olmaydi. Shuning uchun hozir, dunyoda yashab turgan paytda to'g'ri yo'lni tanlash va Allohga ibodat qilish kerak.
4. Allohning adolati: Alloh hech kimni o'zi istamagani holda adashtirmaydi. Kimki haqni ko'rib, uni rad etsa, Alloh ham uni zalolatda qoldiradi. Bu — adolatning taqozosi.
5. Tavhidning qadri: Bu oyat musulmon qalbida tavhid (yakkaxudolik) e'tiqodining qadrini oshiradi. Allohning yagonaligiga ishonish va Ungagina ibodat qilish — najotning yagona yo'li ekanini anglatadi.