Гафир сүрөсү — Аят 74

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مِن دُونِ اللَّهِ — Аллахтан башка, башкача айтканда, Аллахтан өзгө куддус деп эсептелген буттар.
• ضَلُّوا عَنَّا — бизден жоголушту, көзүбүзгө көрүнбөй калышты.
• بَل لَّمْ نَكُن نَّدْعُو مِن قَبْلُ شَيْئًا — жок, биз мурун эч нерсеге сыйынбаганбыз (башкача айтканда, алардын чындыгында эч нерсе эмес экендиги ачык болду).
• كَذَٰلِكَ — ушундайча, ушул сыяктуу.
• يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ — Аллах каапырларды адаштырат, туура жолдон тайдырат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Тозоктогу азап ичинде жаткан каапырлардан: «Аллахтан башка сыйынган кудайларыңар кайда? Алар азыр силерди куткарып калсын, азаптан сактап калсын!» — деп суралат. Ошондо алар: «Алар бизден жоголушту, көзүбүзгө көрүнбөй калышты, бизге эч пайда бере албады» — деп жооп беришет. Анан алар дүйнөдө сыйынган нерселери чындыгында эч нерсе эмес экендигин, алардын сыйынуусу жалган жана пайдасыз болгонун моюнга алышат. Алар дүйнөдө Аллахтан башка сыйынган нерселери алардан жоголуп, эч пайда бербегени сыяктуу эле, Аллах каапырларды да туура жолдон адаштырат жана аларды акыйкаттан алыстатат. Бул Аллахтын каапырларга болгон мыйзамы — алар дүйнөдө адашкандыктан, акыретте да адашууга дуушар болушат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге дүйнөдө Аллахтан башка нерселерге — буттарга, адамдарга, байлыкка, бийликке же башка нерселерге — таянуунун акыбети кандай болорун эскертет. Алардын баары акыретте жоголуп, эч пайда бере албайт.
• Аллахка чын ыкластан сыйынуу гана адамды куткарууга жана акыретте пайда берүүгө жөндөмдүү. Бул — исламдын негизги чакырыгы: жалган кудайлардан баш тартып, жалгыз Аллахка бет буруу.
• Аятта Аллахтын адилеттиги жана даанышмандыгы көрүнөт: ким дүйнөдө акыйкаттан баш тартып, адашууну тандаса, Аллах аны адашуусунда калтырат. Бул — адамдын өз тандоосунун натыйжасы.
• Мусулман адам бул аяттан сабак алып, ар дайым Аллахка гана таянып, Анын жолунда бекем турушу керек. Ошондо акыретте куткарууга жана ийгиликке жетет.
• Ислам — адамды жалган үмүттөрдөн жана пайдасыз нерселерге таянуудан куткарып, чыныгы бакытка жана тынчтыкка жеткирүүчү жол. Бул аят ошол чындыкты ачык көрсөтүп турат.