Sure Mü'min — Ayet 74

Kelime Anlamları:

• ضَلُّوا: Kayboldular, gözden uzaklaştılar, ortadan kayboldular.
• بَل: Aksine, hatta (burada bir önceki ifadeden daha ileri bir itirafı ve pişmanlığı ifade eder).
• نَدْعُو: (Onları) çağırıyorduk, ibadet ediyorduk.
• يُضِلُّ: Saptırır, doğru yoldan uzaklaştırır.

Tefsir:

Onlar cehennem ateşinde azap içinde çırpınırken, kendilerine azarlayıcı bir dille şöyle denilir: "Allah'ı bırakıp da ibadet ettikleriniz, taptığınız o putlar nerede? Şimdi size yardım edebiliyorlar mı? Sizi bu azaptan kurtarabilecek güçleri var mı? Hadi çağırın onları da sizi kurtarsınlar!" İşte o zaman, o azabın dehşeti ve gerçeğin tüm çıplaklığıyla ortaya çıkmasıyla, kâfirler hayal kırıklığı ve pişmanlık içinde şöyle derler: "Onlar bizden kaybolup gittiler, bizi terk ettiler. Ne bize faydaları dokundu ne de bir şeyden bizi koruyabildiler." Sonra daha da ileri giderek, dünyadaki hallerinin ne kadar boş ve anlamsız olduğunu itiraf ederler: "Aslında biz, daha önce hiçbir şeye ibadet etmiyormuşuz. Çünkü o taptıklarımız, hiçbir şeye yaramayan, ne fayda ne zarar verebilen, gerçekte hiçbir varlığı olmayan şeylerdi. Biz sadece kendi kuruntularımıza ve hayallerimize tapıyormuşuz."

İşte Allah, dünyada iken kendisine iman etmeyen, O'nu bırakıp da değersiz varlıklara yönelen bu kâfirleri, tıpkı onları saptırdığı gibi, her zaman ve her yerde doğru yoldan saptırır. Onların kalpleri gerçeği kabul etmeye kapalı olduğu için, Allah da onları bu inatları sebebiyle dalalet içinde bırakır. Bu, onların kendi tercihlerinin bir sonucudur.

Ayetten Çıkarılacak Dersler ve Hikmetler:

• Bu ayet, şirkin ne kadar büyük bir yanılgı olduğunu ve ahirette insana ne büyük bir pişmanlık getireceğini gözler önüne serer. İnsan, dünyada kendisine hiçbir faydası olmayan varlıklara güvenip onlara yönelirse, ahirette yapayalnız ve eli boş kalacaktır.
• Gerçek güç ve fayda yalnızca Allah'a aittir. İnsan, sıkıntı anında yalnızca O'na yönelmeli ve O'ndan yardım istemelidir. Allah'tan başkasına güvenmek, sonu hüsran olan bir aldatmacadır.
• Bu dünya hayatı bir imtihan yeridir. İnsan burada özgür iradesiyle doğruyu seçer veya sapıtır. Allah'ın saptırması, kişinin kendi kötü tercihlerinin ve ısrarla hakikatten yüz çevirmesinin doğal bir sonucudur. Bu, Allah'ın adaletinin bir gereğidir.
• Mümin için bu ayet, tevhid inancının ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatır. Allah'a ortak koşmaktan şiddetle kaçınmak ve her an O'na sığınmak, kurtuluşun tek yoludur. Bu bilinç, kişiyi dünyada huzurlu, ahirette ise güvende kılar.