سوره فصلت — آیه 11

## تفسیر آیه ۱۱ سوره فصلت

### معانی واژگان:

• استوی: در اینجا به معنای «قصد کردن» و «توجه کردن» است، نه به معنای نشستن یا قرار گرفتن که از صفات مخلوقات است.
• دخان: دود و بخاری که ماده اولیه آفرینش آسمان بوده است.
• طوعاً: از روی میل و اختیار.
• کرهاً: از روی اکراه و اجبار.
• طائعین: فرمانبرداران و مطیعان.

### تفسیر آیه:

پس از آنکه خداوند متعال زمین را آفرید و روزیهای آن را در چهار روز مقدر فرمود، به آفرینش آسمان توجه کرد و اراده او بر این تعلق گرفت که آن را بیافریند. در آن هنگام، آسمان به صورت دودی بود که هنوز شکل نگرفته و به صورت تودههای متراکم در نیامده بود. خداوند به آسمان و زمین فرمان داد: «به سوی من آیید و از روی میل یا اکراه تسلیم فرمان من شوید». این خطاب، خطاب تکوینی است؛ یعنی فرمانی که همراه با قدرت و اراده الهی است و هیچ موجودی نمیتواند از آن سرپیچی کند. آسمان و زمین در پاسخ گفتند: «ما با کمال میل و اختیار، فرمانبردار تو آمدیم و تسلیم اراده تو هستیم». این پاسخ نشاندهنده آن است که تمام موجودات، حتی پیش از آنکه به صورت کنونی درآیند، در برابر فرمان پروردگار خاضع و مطیع بودهاند و هیچ اختیاری در برابر اراده او ندارند.

### فواید و پیامهای آیه:

1. قدرت بیپایان خداوند: این آیه نشان میدهد که خداوند متعال با یک فرمان، آسمان و زمین را به وجود آورده و آنان را مطیع خود ساخته است. این مطلب ایمان انسان را به قدرت بیپایان پروردگار تقویت میکند.
2. نظم و انسجام در آفرینش: آفرینش آسمان و زمین بر اساس اراده و حکمت الهی صورت گرفته است و هیچ بینظمی و هرج و مرجی در آن وجود ندارد. این نظم، نشانهای از علم و حکمت بینهایت خداست.
3. تسلیم بودن همه موجودات در برابر خدا: همه موجودات، چه آسمان و زمین و چه آنچه در آنهاست، در برابر اراده خداوند تسلیماند. انسان نیز باید با اختیار خود، این تسلیم را بپذیرد و در برابر فرمانهای الهی مطیع باشد.
4. امید به رحمت الهی: همانگونه که خداوند آسمان و زمین را با مهربانی و حکمت خود آفرید، انسان را نیز با رحمت خود هدایت کرده و برای او راه سعادت را روشن ساخته است. این آیه به انسان امید میدهد که اگر به خدا روی آورد و تسلیم فرمان او شود، مشمول رحمت و لطف الهی خواهد بود.
5. دعوت به تفکر در آفرینش: این آیه انسان را به تفکر در شگفتیهای آفرینش دعوت میکند تا با مشاهده نظم و انسجام در جهان، به عظمت خالق پی برده و ایمان خود را تقویت کند.