سوره فصلت — آیه 19

معانی کلمات:

• یُحْشَرُ: جمع و گردآوری میشوند.
• أَعْدَاءُ اللهِ: دشمنان خدا (کسانی که با خدا و رسولش دشمنی ورزیدند).
• یُوزَعُونَ: بازداشته میشوند و گروهگروه رانده میشوند؛ بهگونهای که اولِ آنها به آخرشان ملحق میشود و از پراکندگی و فرار بازداشته میشوند.

تفسیر آیه:

و ای پیامبر، به یاد آور آن روزی را که دشمنان خدا را بهسوی آتش جهنم جمع میکنند و آنان را بازمیدارند تا منظم و گروهگروه بهسوی آتش رانده شوند. در آن روز، فرشتگان عذاب، اولِ آنها را به آخرشان میرسانند و نمیگذارند از صف خارج شوند یا بگریزند. آنان را با قهر و غلبه بهسوی آتش سوق میدهند، همانگونه که گلههای تشنه را بهسوی آبشخور میرانند. این جمعآوری و بازداشتن، نشانهای از قدرت کامل خداوند و ذلت و خواری دشمنان اوست؛ آنان که در دنیا با تکبر و سرکشی، آیات خدا را انکار میکردند، در آن روز خوار و ذلیل، بدون هیچ مقاومتی بهسوی عذاب رانده میشوند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه هشداری جدی به دشمنان خداوند است که هرچند در دنیا مهلت دارند، اما روزی فرا میرسد که هیچ راه فراری برایشان نیست و بهسوی آتش رانده خواهند شد.
• عدالت الهی اقتضا میکند که نیکوکاران و بدکاران از هم جدا شوند و هر گروه به سزای اعمال خود برسند؛ پس مؤمن باید همواره در مسیر اطاعت خداوند گام بردارد تا در زمره دشمنان او قرار نگیرد.
• یادآوری این روز، انسان را به توبه و بازگشت بهسوی خداوند ترغیب میکند و او را از غفلت و سرکشی بازمیدارد؛ چرا که هیچکس نمیداند سرنوشت نهایی او چه خواهد بود.
• این آیه نشان میدهد که خداوند بر همه چیز تواناست و هیچ نیرویی نمیتواند در برابر اراده او بایستد؛ پس مؤمن باید تنها بر خدا توکل کند و از غیر او نهراسد.