سوره فصلت — آیه 20

معانی کلمات:

• شَهِدَ عَلَیْهِمْ: بر ضد آنان گواهی داد.
• سَمْعُهُمْ: گوشهایشان (شنوایی آنان).
• أَبْصَارُهُمْ: چشمهایشان (بینایی آنان).
• جُلُودُهُمْ: پوستهایشان.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه به بیان یکی از صحنههای هولناک روز قیامت میپردازد؛ زمانی که دشمنان خدا به سوی آتش جهنم رانده میشوند. آنان در آنجا سعی میکنند گناهان خود را انکار کنند، اما در آن هنگام، خداوند متعال به گوشها، چشمها و پوستهای آنان قدرت سخن گفتن عطا میکند و این اعضا بر ضد صاحبان خود به آنچه در دنیا انجام میدادند — از کفر، شرک و گناهان — گواهی میدهند. این گواهی نه از روی اختیار، بلکه به فرمان خداوندی است که همه چیز را به نطق درمیآورد، همانگونه که زبان را به سخن درآورده است. هیچ یک از اعمال پنهانی و آشکار آنان از این شهادت پوشیده نمیماند و این گواهی، حجت را بر آنان تمام میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• عدالت مطلق الهی: این آیه نشان میدهد که در قیامت، هیچ گناهی بدون شاهد و مدرک پنهان نمیماند و حتی اعضای بدن انسان نیز بر ضد او شهادت میدهند؛ پس خداوند در داوری خود کاملاً عادلانه و دقیق است.
• مسئولیت انسان در برابر اعضا: انسان باید بداند که گوش، چشم و پوست او امانتهای الهی هستند و در روز قیامت از آنها بازخواست میشود؛ بنابراین باید از آنها در راه رضای خدا استفاده کند.
• ناتوانی انسان در برابر اراده خدا: این آیه به انسان میآموزد که در برابر قدرت بیپایان خداوند، هیچ چیز حتی اعضای بدنش از فرمان او خارج نیست؛ پس نباید به قدرت ظاهری خود مغرور شود.
• انگیزه توبه و بازگشت: آگاهی از این حقیقت که همه اعمال ثبت و ضبط میشود و روزی آشکار خواهد شد، انسان را به توبه، اصلاح رفتار و پرهیز از گناه ترغیب میکند و او را به سوی زندگی پاکیزه و خداپسندانه سوق میدهد.