Shuro surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• يَسْتَعْجِلُ بِهَا – uni (qiyomatni) shoshiltirib so‘raydi, masxara qilib tez kelishini talab qiladi.
• مُشْفِقُونَ – qo‘rqadilar, xavfsiraydilar.
• يُمَارُونَ – bahslashadilar, tortishadilar, shubha uyg‘otishga urinadilar.
• ضَلَالٍ بَعِيدٍ – haqiqatdan juda uzoq bo‘lgan adashuv.

Tafsir:

Qiyomat soati haqida gap ketganda, odamlar ikki guruhga bo‘linadi. Birinchi guruh – unga ishonmaydigan kofirlardir. Ular qiyomatni masxara qilib, istehzo bilan uning tezroq kelishini so‘raydilar. Chunki ular hisob-kitobga, savob va jazoga ishonmaydilar, shuning uchun bu haqda hazil-mutoyiba qiladilar. Ikkinchi guruh – iymon keltirgan mo‘minlardir. Ular qiyomatdan qo‘rqadilar, uning dahshatli holatlaridan xavfsiraydilar, chunki u yerda o‘z amallariga qarab javob berishlarini biladilar. Shu bilan birga, ular qiyomatning albatta kelishini, bu haqda hech qanday shubha yo‘qligini, uning haq ekanini aniq biladilar. Ular buni ilm va ishonch bilan tasdiqlaydilar.

So‘ngra Alloh taolo qiyomat soati haqida bahslashuvchi, tortishuvchi va uni inkor etish uchun janjallashuvchi kimsalarni qattiq ogohlantiradi: “Ogoh bo‘linglar! Qiyomat haqida shubha uyg‘otishga urinadigan, uni rad etish uchun bahs yuritadigan kimsalar, albatta, haqiqatdan juda uzoq bo‘lgan adashuv ichidadirlar”. Ular o‘zlarini bilimdon deb hisoblasalar-da, aslida eng katta xatoga yo‘l qo‘yganlar, chunki ular Allohning va’dasini yolg‘onga chiqarib, o‘zlarini halokatga tashlamoqdalar.

Foydalar:

• Qiyomatga iymon keltirish mo‘minning hayotini ma’no bilan to‘ldiradi va uni gunohlardan saqlaydi, chunki u har bir amali uchun hisob berishini biladi.
• Qiyomatdan qo‘rqish – mo‘minning fazilati, bu qo‘rquv uni yaxshi amallarga undaydi va yomon ishlardan qaytaradi.
• Qiyomat haqida shubha qilish yoki bahslashish – insonni haqiqatdan uzoqlashtiradigan va adashuvga yetaklaydigan xavfli ishdir. Mo‘min bunday bahslardan yiroq bo‘lishi kerak.
• Bu oyat mo‘minlarga sabr va mustahkamlik beradi: kofirlarning masxaralari ularni chalg‘itmasin, chunki haqiqat o‘z egasiga ma’lumdir.