Аш-Шура сүресі — Аят 6

1. Сөздердің мағынасы:

• اتَّخَذُوا: қабылдады, ұстанды, таңдап алды.
• مِن دُونِهِ: Аллаһтан басқа, Одан өзге.
• أَوْلِيَاءَ: қамқоршылар, иелер, тәңірлер — яғни өздеріне пана тұтқан нәрселер.
• حَفِيظٌ: сақтаушы, бақылаушы, әрбір істі есепке алушы.
• وَكِيلٍ: өкіл, жауапкер, істерін басқарып, есебін жүргізуші.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтан басқа нәрселерді өзіне қамқоршы етіп, оларға сыйынып, оларды тәңір тұтқан адамдар туралы айтылады. Олар кімге бет бұрса да, нені пана тұтса да, Аллаһ олардың барлық істерін көріп, біліп, жазып отырады. Ол — әрбір амалды толық сақтаушы, ешнәрсе Одан жасырын қалмайды. Олардың жасаған істерінің есебі Аллаһтың өзінде, қиямет күні олар соған қарай жауап береді.

Ал ей, Пайғамбар, сен олардың амалдарын сақтауға, есебін жүргізуге міндетті емессің. Сенің міндетің — Аллаһтың әмірін жеткізу, ескерту жасау. Оларды иманға келтіруге мәжбүрлеу сенің қолыңда емес, олардың есебін сұрау Аллаһқа тән. Сен тек анық жеткізушісің, ал бақылау мен жазалау — Аллаһтың ісі.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Аллаһ әрбір адамның ісін толық біліп, сақтап отырады. Бұл — әділдікке деген сенімді нығайтады, өйткені ешбір жақсылық та, жамандық та есепсіз қалмайды.
• Пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) міндеті — жеткізу ғана, ал жүректерді басқару Аллаһтың қолында. Бұл дінде мәжбүрлеу жоқ екенін көрсетеді.
• Адамды Аллаһтан басқаға сыйынудан сақтандырады, өйткені шынайы қамқоршы да, қорғаушы да — тек Аллаһ.
• Әркім өз амалы үшін жауапты. Басқа біреудің ісі үшін ешкім жауап бермейді. Бұл — жеке жауапкершіліктің маңыздылығын ұғындырады.
• Ислам — адамды үмітпен де, қорқынышпен де тәрбиелейтін дін: Аллаһтың бақылауы әрдайым бар, бірақ Ол өте кешірімді және әділ.