زخرف سۈرىسى — ئايەت 19

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇشرىكلارنىڭ پەرىشتىلەر ھەققىدىكى باتىل ئېتىقادىنى رەدد قىلىدۇ.

ئايەتتىكى ئىزاھاتقا موھتاج سۆزلەر:

• وَجَعَلُوا (ۋەجەئەلۇ): ئۇلار ئېيتتى، ئۇلار دەۋا قىلدى.
• إِنَاثًا (ئىناسەن): قىزلار، چىشىلار.
• أَشَهِدُوا (ئەشەھىدۇ): ئۇلار ھازىر بولۇپ كۆردىمۇ؟ گۇۋاھ بولدىمۇ؟
• شَهَادَتُهُمْ (شەھادەتُھۇم): ئۇلارنىڭ گۇۋاھلىقى، دەۋاسى.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇشرىكلارنىڭ ئەقىلسىز دەۋاسىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار مەرھەمەتلىك ئاللاھنىڭ بەندىلىرى بولغان پەرىشتىلەرنى ئاياللار دەپ ئاتىدى. ئۇلار پەرىشتىلەرنى ئاللاھنىڭ قىزلىرى دەپ ئېتىقاد قىلدى — بۇ ناھايىتى چوڭ باتىل ۋە ئەقىلسىز بىر دەۋا.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ئۇلارنى مەسخىرە قىلىپ ۋە ئەيىبلەپ مۇنداق سورايدۇ: ئۇلار پەرىشتىلەر يارىتىلغان ۋاقىتتا ھازىر بولۇپ، ئۇلارنىڭ چىشى ياكى ئەركەك ئىكەنلىكىنى كۆزىتىپ باقتىمۇ؟ ئەلۋەتتە ياق! ئۇلار ھېچقانداق ئاساسسىز، پەقەت ئۆزلىرىنىڭ خىيالىدىن چىققان بىر دەۋانى ئوتتۇرىغا قويدى.

ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ئاگاھ بېرىدۇكى، ئۇلارنىڭ بۇ يالغان گۇۋاھلىقى پەرىشتەلەر تەرىپىدىن خاتىرىلىنىدۇ ۋە قىيامەت كۈنى ئۇلار بۇ ھەقتە سوراققا تارتىلىدۇ. ئۇلار بۇ يالغان دەۋاسى ئۈچۈن جازاغا تارتىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ ھەققىدە ۋە ئۇنىڭ مەخلۇقاتلىرى ھەققىدە ھېچقانداق ئاساسسىز دەۋا قىلىش توغرا ئەمەس. ھەر بىر سۆز، ھەر بىر دەۋا خاتىرىلىنىدۇ ۋە ھېسابقا تارتىلىدۇ. شۇڭا بىز ھەقىقەتنى ئىزدەپ، ئاللاھنىڭ كىتابى ۋە پەيغەمبەرنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك. ئىسلام دىنى بىزنى ئەقىل ۋە ئىلمىي ئاساسقا تايىنىشقا، ھەر قانداق مەسىلىدە ئىسپات ۋە دەلىل تەلەپ قىلىشقا چاقىرىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئەڭ ئۇلۇغ نېئمىتى — ئەقىل ۋە ھىدايەتنىڭ يولىدۇر.