Zuxruf surəsi — Ayə 19

Sözlərin izahı:

• وَجَعَلُوا — "onlar qəbul etdilər, uydurdular, isnad etdilər" mənasındadır.
• الْمَلَائِكَةَ — "mələklər", Allahın nurdan yaratdığı, günah etməyən şərəfli varlıqlar.
• عِبَادُ الرَّحْمَٰنِ — "Rəhmanın qulları", yəni Allaha həqiqi mənada qulluq edən, Ona itaət edən varlıqlar.
• إِنَاثًا — "qadınlar, dişilər", ərəb dilində qadın cinsini bildirən söz.
• أَشَهِدُوا — "şahid oldularmı?", "hazır oldularmı?" sual formasıdır.
• خَلْقَهُمْ — "onların yaradılışına", yəni mələklərin yaradılması anına.
• شَهَادَتُهُمْ — "onların şahidliyi, iddiaları, sözləri".
• وَيُسْأَلُونَ — "və onlar sorğu-sual olunacaqlar".

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala müşriklərin böyük bir yalanını və əsassız iddiasını bizə xəbər verir. Onlar Rəhmanın sadiq qulları olan mələkləri qadın cinsindən sayırdılar və onları Allahın qızları adlandırırdılar. Halbuki bu, tamamilə əsassız və cahilcəsinə bir iddia idi.

Allah onlara təəccüblü bir sual verir: "Yoxsa siz mələklərin yaradılışı zamanı orada hazır idiniz? Onların dişi olaraq yaradıldığını öz gözünüzlə gördünüzmü?" Əlbəttə ki, onlar buna şahid olmamışdılar. Onlar nə mələklərin yaradılışını görmüş, nə də bu barədə hər hansı bir bilgiyə malik idilər. Bu, sadəcə olaraq öz ağıllarından uydurduqları bir yalan idi.

Sonra Allah buyurur ki, onların bu şahidliyi, yəni bu əsassız iddiaları qeydə alınacaq və qiyamət günü onlar bundan sorğu-sual olunacaqlar. O gün heç kim öz yalanını gizlədə bilməyəcək və hər kəs etdiyi sözün hesabını verəcəkdir.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: insan Allah haqqında, Onun mələkləri haqqında və qeyb aləmi haqqında bilmədiyi şeyləri danışmamalıdır. Elm və bilik olmadan danışmaq insanı yalana və günaha apara bilər. İslam bizi həqiqətə söykənməyə, bilmədiyimiz mövzularda susmağa və yalnız doğru məlumata əsaslanmağa dəvət edir.

Bu ayə həm də göstərir ki, Allah hər şeyi görür, eşidir və qeydə alır. İnsanın dediyi hər bir söz, verdiyi hər bir iddia qiyamət günü qarşısına çıxacaqdır. Buna görə də mömin insan dilini saxlamalı, danışarkən ehtiyatlı olmalı və yalnız həqiqətə uyğun sözlər söyləməlidir.

Allahın ədaləti qiyamət günü tam şəkildə təzahür edəcək və heç kim haqsız yerə cəzalandırılmayacaq, heç kim də haqsız yerə mükafatlandırılmayacaqdır. Bu, həm qorxu, həm də ümid mənbəyidir: qorxu — yalan danışanlar və haqqı təhrif edənlər üçün, ümid isə — doğru sözlü olan və Allaha sadiq qalanlar üçündür.