سوره زخرف — آیه 19

معانی کلمات:

• «جَعَلُوا»: قرار دادند، نسبت دادند.
• «عِبَادُ الرَّحْمَنِ»: بندگان خداوند رحمان.
• «إِنَاثًا»: دختران، مؤنث.
• «أَشَهِدُوا»: آیا حاضر بودند، آیا شاهد بودند.
• «سَتُكْتَبُ»: به زودی نوشته خواهد شد.
• «شَهَادَتُهُمْ»: گواهی آنان.
• «يُسْأَلُونَ»: بازخواست می‌شوند.

تفسیر آیه:

مشرکان عرب، فرشتگان را که بندگان گرامی خداوند رحمان هستند، دختران خداوند پنداشتند و آنان را مؤنث خواندند. آنان با این سخن، هم به خداوند نسبت ناروا دادند و هم مقام والای فرشتگان را پایین آوردند. خداوند در این آیه با لحنی توبیخ‌آمیز از آنان می‌پرسد: آیا هنگام آفرینش فرشتگان حضور داشتند تا شاهد باشند که آنان دخترند؟! روشن است که هیچ‌کس در آفرینش فرشتگان حاضر نبوده است؛ بنابراین این ادعای آنان کاملاً بی‌اساس و ساخته و پرداخته ذهن خرافی آنان است. خداوند سپس می‌فرماید: این گواهی دروغین آنان در نامه اعمالشان نوشته خواهد شد و در روز قیامت از آن بازخواست خواهند شد و سزای این دروغ و تهمت بزرگ را خواهند دید.

فواید و درس‌های آیه:

1. فرشتگان موجوداتی والا و گرامی هستند و نسبت دادن هر نقصی به آنان، در حقیقت توهین به ساحت مقدس پروردگار است.
2. انسان نباید درباره امور غیبی و آفرینش موجودات بدون علم و آگاهی سخن بگوید؛ زیرا روز قیامت از هر گفتار بی‌اساس بازخواست خواهد شد.
3. خداوند بر همه اعمال و گفتار بندگان آگاه است و همه آن‌ها را ثبت و ضبط می‌کند تا در روز جزا به آنان نشان دهد.
4. توحید و یکتاپرستی اقتضا می‌کند که انسان خداوند را از هر نقص و عیبی منزّه بداند و برای او فرزند یا شریکی قائل نشود.