Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 21

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَمْ (ам) — «же» деген маанидеги суроо берүүчү сөз; бул жерде мурунку айтылган жалган ойду жокко чыгаруу үчүн келген.
• آتَيْنَاهُمْ (атайнааһум) — «биз аларга бердик».
• كِتَابًا (китаабан) — «китеп».
• مِّن قَبْلِهِ (мин каблиһи) — «андан мурун», башкача айтканда Курандан мурун.
• مُسْتَمْسِكُونَ (мустамсикуун) — «бекем кармангандар, таянгандар».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы чыккан мушриктерге кайрылып, алардын жалган жолун далилсиз экенин көрсөтүүдө. Алар Аллахтан башкага сыйынып, периштелерди кыздары деп эсептеп, өз ойлорун туура деп эсептешкен. Ошондо Аллах аларга мындай суроо берет: «Биз аларга Курандан мурун бир китеп берип, ошол китепте Аллахтан башкага сыйынууга уруксат берилгенби? Алар ошол китепке таянып, ага бекем карманып, өздөрүнүн жолун актап жатышабы?»

Чындыгында, Аллах аларга Курандан мурун мындай нерсени уруксат кылган эч бир китеп берген эмес. Алардын колунда өздөрү ойлоп тапкан, ата-бабаларынан калган эч бир далилге негизделбеген жол гана бар. Ошондо да алар ага бекем карманып, аны жактап, пайгамбарга каршы далил кылып көрсөтүүгө аракет кылышат. Бул алардын адашуусунун жана текеберлигинин чоң далили.

Демек, аяттын мааниси: алардын колунда өздөрүнүн ширк жолун актай турган эч бир китеп жок. Алар текке гана өз ойлоруна эрчип, надандык менен карманып жатышат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини адамды сокур тууроого эмес, далилге жана акылга чакырат. Ар бир иштин негизинде Аллахтын китеби же пайгамбардын сүннөтү болушу керек.
• Эч бир адам Аллахтан келген далилсиз өзүнүн жолун «туура» деп эсептеп, ага бекем карманып калууга акысы жок.
• Куран — адамзат үчүн эң акыркы жана эң туура жол көрсөткүч. Ага бекем карманган адам эч качан адашпайт.
• Ислам адамды акыйкатты издөөгө, ой жүгүртүүгө жана жалгандан алыс болууга үндөйт. Ошондуктан Куранды окуп, анын маанисин түшүнүп, ага ылайык жашоо — ар бир мусулмандын милдети.
• Бул аят бизге өз иш-аракеттерибизди текшерүүгө, «мен эмнеге ишенип жатам, бул ишенимдин далили барбы?» деп суроо берүүгө чакырат. Ошентип, акыйкат жолду таап, Аллахтын ыраазылыгына жетүүгө умтулуубуз керек.