Duxon surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• فَأَسْرِ – kechasi yo‘lga chiq, kechasi yurish qil.
• بِعِبَادِي – bandalarim bilan, ya’ni Muso alayhissalomga iymon keltirgan Banu Isroil qavmi bilan.
• لَيْلًا – kechasi, tun qorong‘usida.
• مُتَّبَعُونَ – sizlarni quvib yetuvchilar, ya’ni Fir’avn va uning askarlari ortlaringizdan tushadilar.

Tafsir:

Alloh taolo Muso alayhissalomga buyurdi: “Ey Muso, bandalarimni – Men senga iymon keltirgan va senga ergashgan Banu Isroil qavmini – kechasi olib chiqib ket. Ularni kunduzi emas, balki tunda yo‘lga chiqar, toki Fir’avn va uning lashkarlari sizlarni ko‘rib qolmasin. Ammo bilgin: ular, albatta, sizlarning ortlaringizdan tushadilar va sizlarni ta’qib qiladilar. Bu esa Allohning irodasi bilan sizlarning najotingiz va ularning halokati uchun sabab bo‘ladi.” Bu buyruq Muso alayhissalomga Fir’avn zulmidan qutulish uchun berilgan eng muhim ko‘rsatma edi. Alloh ularni kechasi chiqib ketishga buyurdi, chunki bu vaqtda dushmanning e’tibori susaygan bo‘ladi va yo‘l xavfsizroq bo‘ladi. Shu bilan birga, Alloh ularga dushman ta’qib qilishini oldindan xabar berib, ularni ruhan tayyorladi va bu sinovdan keyin buyuk najot va g‘alaba bo‘lishini bildirdi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Allohga tavakkal qilish va sabr qilish – Muso alayhissalom va uning qavmi og‘ir sharoitda ham Allohning buyrug‘iga bo‘ysunib, kechasi yo‘lga chiqdilar. Bu bizga har qanday qiyinchilikda Allohga suyanish va Uning ko‘rsatmasiga amal qilish kerakligini o‘rgatadi.
2. Tadbirkorlik va ehtiyotkorlik – Alloh ularga kechasi chiqib ketishni buyurib, dushmandan ehtiyot bo‘lishni o‘rgatdi. Bu musulmonning hayotida aql va tadbir bilan ish qilishi, xavfli vaziyatlardan oqilona yo‘l topishi lozimligini bildiradi.
3. Allohning yordami yaqinligi – Dushman ta’qib qilishi xabar qilingan bo‘lsa-da, bu bilan Alloh ularni qo‘rqitishni emas, balki ularni sinovdan o‘tkazib, keyin buyuk najot berishini xohlagan. Bu bizga har qanday qiyinchilikdan so‘ng yengillik kelishiga ishonch hosil qilishni o‘rgatadi.
4. Iymon va itoatning barakasi – Muso alayhissalomning iymonli qavmi bilan chiqib ketishi ularning keyingi avlodlar uchun o‘rnak bo‘ldi. Bu esa Allohga itoat qilganlarning oxir-oqibatda g‘olib bo‘lishini ko‘rsatadi.