سوره دخان — آیه 26

معانی کلمات:

• زُرُوعٍ: کشتزارها و مزرعه‌های سرسبز و خرّم.
• مَقَامٍ کَرِیمٍ: جایگاه و مجلس نیکو و ارزشمند؛ مقصود، مجلس‌های باشکوه و منزل‌های زیبای مخصوص بزرگان و پادشاهان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان نعمت‌هایی که فرعون و قومش از آن برخوردار بودند و با کفران، آن‌ها را از دست دادند، می‌فرماید: آنان در دنیا دارای کشتزارهای پربار و خرّم، و جایگاه‌های بلندمرتبه و مجالس نیکویی بودند که شایستهٔ پادشاهان و اشراف بود. این مجلس‌ها به دلیل آراستگی و شکوهشان «کریم» نامیده شده‌اند. اما با وجود این همه نعمت و رفاه، چون راه کفر و طغیان را پیش گرفتند و حق را انکار کردند، خداوند آن‌ها را غرق کرد و تمام این دارایی‌ها و مقام‌ها را از آنان گرفت و برای همیشه نابودشان ساخت. این آیه یادآور آن است که ثروت و مقام دنیوی هیچ‌گاه نمی‌تواند انسان را از عذاب الهی نجات دهد و مایهٔ فخر و غرور نشود.

فواید و پیام‌های آیه:

• نعمت‌های دنیوی مانند زراعت و مقام، آزمایشی از سوی خداوند هستند؛ نه نشانهٔ محبت یا برتری، بلکه وسیله‌ای برای سنجش بندگی و شکرگزاری انسان.
• تکیه بر ثروت و جایگاه اجتماعی، انسان را به غرور و سرکشی می‌کشاند و سرانجامِ چنین غروری، نابودی و هلاکت است؛ چنانکه فرعون و قومش با همهٔ امکاناتشان غرق شدند.
• این آیه به ما می‌آموزد که نعمت‌ها را از خدا بدانیم و در برابر او فروتن باشیم؛ زیرا هر لحظه ممکن است این نعمت‌ها از ما گرفته شود و هیچ قدرتی جز ایمان و عمل صالح، باقی‌ماندنی نیست.
• در اسلام، استفاده از نعمت‌های حلال و زیبایی‌های دنیا جایز و حتی پسندیده است، اما باید در کنار آن، شکرگزاری و یاد آخرت را فراموش نکرد تا این نعمت‌ها مایهٔ سعادت دنیا و آخرت ما شوند، نه مایهٔ شقاوت.