سوره دخان — آیه 50

معانی کلمات:

• «تَمْتَرُونَ»: شک و تردید دارید؛ از ماده «مَری» به معنای شک کردن و دودل بودن در چیزی.

تفسیر آیه:

این عذابی که اکنون به آن گرفتار شدهاید و آن را با چشم خود میبینید، همان چیزی است که در دنیا درباره آن شک و تردید داشتید و به وقوع آن یقین نمیکردید. شما در زندگی دنیا وقوع قیامت و عذاب الهی را انکار میکردید و با تمسخر میگفتید: «آیا ما دوباره زنده میشویم؟» اما امروز با مشاهده عینی عذاب، همه آن تردیدها از بین رفته و به یقین تبدیل شده است؛ ولی این یقینِ پس از مشاهده، هیچ سودی برای شما ندارد و تنها حسرت و پشیمانی را برایتان به ارمغان میآورد. این سخن، سرزنشی است که فرشتگان عذاب به اهل دوزخ میگویند و آنان را به خاطر شک و انکار گذشتهشان ملامت میکنند.

فواید و پیامهای آیه:

• شک و تردید در وعدههای الهی و روز قیامت، سرچشمه بسیاری از گناهان و سرکشیهاست؛ زیرا کسی که به حسابرسی آخرت یقین ندارد، در گناه جسور میشود.
• ایمانِ ناشی از مشاهده عذاب و اجبار، هیچ ارزشی ندارد؛ آنچه ارزشمند است، ایمانِ اختیاری و مبتنی بر علم و یقین در دنیاست.
• خداوند در این دنیا با نشانههای فراوان در آفاق و انفس، راه یقین را برای بندگان هموار کرده است تا با تفکر و تدبر، به حقیقت برسند و گرفتار پشیمانی ابدی نشوند.
• سرزنش و توبیخ اهل دوزخ، نشانهای از عدالت الهی است؛ زیرا آنان با وجود دلایل روشن، راه شک و انکار را برگزیدند و اکنون نتیجه انتخاب خود را میبینند.