Casiyə surəsi — Ayə 36

Sözlərin izahı:

• Həmd: Tərif, şükür və minnətdarlıq mənasını daşıyır. Yalnız Allaha məxsus olan tərifdir.
• Rəbb: Sahib, yaradan, tərbiyə edən, idarə edən və qoruyub saxlayan deməkdir.
• Aləmin: Bütün yaradılmışlar, bütün məxluqat — insanlar, cinlər, mələklər və bütün varlıqlar nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Özünə həmd və tərifin yalnız Ona aid olduğunu bildirir. Çünki göylərin, yerin və bütün varlıqların həqiqi Sahibi, Yaradıcısı və İdarəçisi yalnız Odur. Göyləri yaradan, onları qüsursuz bir nizamla idarə edən, yeri döşəyən və bütün məxluqatın ruzisini verən Allahdır. Ona görə də hər bir tərif, hər bir şükür və hər bir minnətdarlıq yalnız Allaha yaraşır.

Bu ayə həm də tövhidin — Allahın birliyinin təsdiqidir. Bütün varlıqların Rəbbi olan Allahdan başqa ibadətə layiq heç bir varlıq yoxdur. Bütlərə, putlara və ya hər hansı yaradılmışa ümid bağlamaq isə boş və əsassız bir yoldur. Çünki onlar nə yarada bilir, nə də ruzi verə bilirlər.

Ey insan! Bir düşün: səhər gözünü açdığın andan axşam yatana qədər sənə verilən saysız-hesabsız nemətlər kimdəndir? Nəfəs aldığın hava, içdiyin su, yediyin yemək, gördüyün işıq — hamısı Allahın sonsuz mərhəmətinin əlamətidir. Bu nemətlərə görə şükür etmək, Onu tərifləmək və yalnız Ona yönəlmək hər bir ağıl sahibinin borcudur.

Allahın Rəbb olduğunu qəlbən qəbul edən insan, həyatının mənasını tapar, qəlbi rahatlıq və əmin-amanlıq içində olar. Çünki bilər ki, bütün işlər ən müdrik və ən mərhəmətli olan Allahın əlindədir. Gəlin biz də bu ayənin dərsini qəlbimizə həkk edək: həmd və şükür yalnız Allaha olsun, çünki göylərin, yerin və bütün aləmlərin Rəbbi Odur.