سوره جاثیه — آیه 36

معانی کلمات:

• حمد: ستایش و سپاس در برابر نعمتها و کمالات.
• رب: پروردگار، مالک و مدبّر که تربیت و تدبیر امور را بر عهده دارد.
• عالمین: همه موجودات و مخلوقات، اعم از انسانها، فرشتگان، جن و تمام آفریدهها.

تفسیر آیه:

این آیه، بیانگر آن است که همه ستایشها و سپاسها، تنها شایسته خداوند متعال است؛ چرا که او خالق و پروردگار آسمانها و زمین است و تمام نعمتهای بیشماری که بندگان از آنها بهرهمند میشوند، از جانب اوست. اوست که آسمانها را برپا داشته، زمین را برای زندگی آماده کرده و همه مخلوقات را با حکمت و قدرت خود تدبیر مینماید. او پروردگار همه جهانیان است و هیچ موجودی از قلمرو ربوبیت او خارج نیست. این حمد و ستایش، نه تنها برای نعمتهای ظاهری و باطنی است، بلکه برای آن است که او شایسته عبادت و بندگی است و هیچ شریکی در الوهیت و ربوبیت ندارد. این جمله، در حقیقت، اذعان به یگانگی خداوند و ردّ هرگونه معبود و ربّ دیگری است و نشان میدهد که همه موجودات، نیازمند او هستند و او بینیاز از همه است.

فواید آیه:

• این آیه، انسان را به شکرگزاری و سپاس از خداوند دعوت میکند و یادآور میشود که همه نعمتها از اوست، پس باید در برابر او فروتنی کرد و او را ستود.
• با تأکید بر ربوبیت خداوند بر آسمانها، زمین و همه جهانیان، دل انسان را به قدرت و عظمت پروردگار پیوند میدهد و احساس امنیت و آرامش میبخشد، زیرا میداند که تدبیر همه امور به دست خدای حکیم و مهربان است.
• این آیه، انسان را از شرک و بتپرستی بازمیدارد و به او میآموزد که تنها خداوند شایسته حمد و عبادت است؛ این امر، روح توحید را در دل تقویت کرده و انسان را بهسوی زندگی پاک و معنوی سوق میدهد.