Câsiye Suresi — Ayet 36

Kelime Anlamları:

• el-Hamd: Övgü, şükür ve senâ; bütün güzel övgülerin en mükemmeli.
• Rab: Terbiye eden, yöneten, nimet veren, varlıkları kemale erdiren.
• el-Âlemîn: Bütün varlıklar, yaratılmışların tamamı; insanlar, cinler, melekler, hayvanlar, gökler, yerler ve daha nice yaratıklar.

Tefsir:

Bu âyet, Kur'an-ı Kerim'in sonlarına doğru yer alan ve müminlerin dilinden dökülen muhteşem bir hamd ve senâ cümlesidir. Yüce Allah, bu âyette kendisine hamd edilmesini emrederek, övgünün yalnızca O'na ait olduğunu bildirmektedir. Çünkü hamd, sayısız nimetler veren, her türlü eksiklikten münezzeh olan ve bütün kemal sıfatları kendinde toplayan Allah'a yakışır.

Allah Teâlâ, gökleri ve yeri yaratan, onları düzenleyen ve yönetendir. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve bütün âlemlerin Rabbi O'dur. Bu ifadeler, Allah'ın rububiyetinin (terbiye ediciliğinin) her şeyi kuşattığını, hiçbir varlığın O'nun yönetimi dışında olmadığını vurgular. Göklerdeki yıldızlar, güneş, ay; yerdeki dağlar, denizler, bitkiler ve canlılar; görünen ve görünmeyen bütün varlıklar O'nun kudreti altındadır.

Bu hamd, aynı zamanda putlara ve Allah'tan başka tapınılan her şeye karşı bir reddiyedir. Çünkü hamd, ancak gerçek ilah olana yapılır. Putlar ne yaratabilir, ne rızık verebilir, ne de bir varlığı yönetebilir. Öyleyse hamd, şükür ve ibadet; yalnızca göklerin, yerin ve bütün âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur.

Ey insan! Sen her sabah güneşin doğuşunu, her gece yıldızların parlayışını, her mevsimde toprağın canlanışını görüyorsun. Bütün bunlar, seni yoktan var eden, sana sayısız nimetler bahşeden Rabbini hatırlatmıyor mu? O halde dilini hamd ile, kalbini şükür ile süsle. Çünkü hamd, kalbi Allah'a bağlar, insanı O'na yaklaştırır ve müminin hayatını bereketlendirir. Her an, her nefeste, her sıkıntıda ve her ferahlıkta O'na hamd etmek, kulluğun en güzel ifadesidir.