Josiya surasi — Oyat 36

Kalimalarning ma'nolari:

• الْحَمْدُ — maqtov, shukr va hamdning barchasi faqat Allohga xosdir.
• رَبِّ — Yaratuvchi, egasi va boshqaruvchi.
• الْعَالَمِينَ — barcha mavjudotlar, butun olamlar (insonlar, jinlar, farishtalar, hayvonlar va boshqa barcha yaratilgan narsalar).

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o'zining ulug'ligini va yagonaligini bayon qilib, butun hamd va maqtovning faqat O'ziga xos ekanligini bildirmoqda. Ya'ni, barcha ne'matlar, in'omlar va fazl-u karamlarning egasi yolg'iz Allohdir. U osmonlarning ham, yerning ham Robbisi, ya'ni ularni yo'qdan bor qilgan, boshqaruvchi va tarbiyalovchisidir. Shuningdek, U barcha olamlarning, butun mavjudotlarning Robbisi bo'lib, ularning hammasini o'z panohida saqlaydi, rizqlanttiradi va boshqaradi. Bu oyatda Alloh taolo o'zining rububiyati (robbiligi) va uluhiyati (ilohligi)ni e'lon qilib, butun mavjudotlar Uning hukmiga bo'ysunishini, hamd-u sanoning faqat Unga munosib ekanini ta'kidlamoqda. Bu, shuningdek, butlarni va yolg'on xudolarni rad etish, ularning hech qanday ilohlikka loyiq emasligini isbotlashdir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo'minlarni doimiy shukr qilishga, Allohning ne'matlarini eslashga va Uning ulug'ligini tan olishga chorlaydi. Har bir nafas, har bir ne'mat uchun Allohga hamd aytish — bandaning eng go'zal ibodatlaridan biridir.
2. Allohning barcha olamlarning Robbisi ekanini bilish inson qalbida kamtarlik va tavozuni kuchaytiradi, kibr-u havodan saqlaydi. Chunki butun mavjudotlar yagona Zotning qo'lida bo'lsa, inson o'zini hech narsaga ega deb hisoblamaydi.
3. Bu oyat musulmonlarga butparastlik va shirkdan qochishni, faqat Allohga ibodat qilishni va Ungagina suyanishni o'rgatadi. Butlar va yolg'on xudolar hech qanday kuchga ega emas, barcha ishlar faqat Allohning ixtiyoridadir.
4. Hamdning faqat Allohga xos ekani — inson hayotining har bir sohasida Allohning roziligini izlash, Uning buyruqlariga bo'ysunish va gunohlardan saqlanishga undaydi. Chunki U barcha ne'matlarning haqiqiy egasidir.