Аль-Ахкаф сүресі — Аят 19

1. Сөздердің мағынасы:

• دَرَجَاتٌ — дәрежелер, баспалдақтар, яғни адамдардың амалдарына қарай Алланың алдында алатын орындары мен деңгейлері.
• مِّمَّا عَمِلُوا — олардың істеген амалдарына сәйкес.
• وَلِيُوَفِّيَهُمْ — Алла оларға амалдарының толық сауабын/жазасын беруі үшін.
• لَا يُظْلَمُونَ — оларға әділетсіздік жасалмайды, яғни жақсылықтары кемітілмейді, жамандықтары арттырылмайды.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят қиямет күні адамдардың екі тобына — жақсылық жасағандар мен жамандық жасағандарға — қатысты айтылған. Алла Тағала әрбір топқа өз амалдарына лайықты дәрежелер мен орындар белгілеген. Жәннатқа баратындардың дәрежелері жоғары, әрі бір-бірінен өзгеше болады; тозаққа баратындардың орындары төмен, әрі олар да амалдарына қарай әртүрлі деңгейде болады. Бұл — Алланың әділдігінің көрінісі: ешкімге жасамаған амалынан артық жаза берілмейді, ешкімнің жасаған жақсылығының сауабы кемітілмейді. Әркім өз амалының дәл өлшеміндегі сыйын немесе жазасын алады. Осылайша Алла әркімге істеген ісінің толық өтеуін береді, әрі Ол ешкімге әділетсіздік қылмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала әділ — Ол ешкімге зорлық-зомбылық жасамайды, әркімге тек өз амалына қарай жауап береді. Бұл — мұсылманды әділеттілікке және Алланың әділдігіне сенуге шақыратын үлкен ғибрат.
• Адамның әрбір жасаған жақсылығы мен жамандығы есепке алынады. Бұл — жақсылық жасауға құлшыныс тудырып, жамандықтан сақтандырады.
• Жәннаттағы дәрежелер әртүрлі болғандықтан, мұсылман адам сауапты көбейтуге, яғни жоғары дәрежелерге жетуге ұмтылуы керек. Бұл — адамды жақсылыққа құлшындыратын, үміт пен ниетті күшейтетін нәрсе.
• Алланың әділдігіне сену адамды әділетсіздіктен, өзгеге зорлық жасаудан тыяды, әрі өзіне де әділдік күтеді.
• Бұл аят адамды өз амалын ойлауға, өмірін Алланың разылығы үшін өткізуге шақырады. Ислам — әділдік, жауапкершілік және жақсылыққа ұмтылу діні екенін көрсетеді.