سورت احقاف — آیت 3

مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُسَمًّى ۚ وَالَّذِينَ كَفَرُوا عَمَّا أُنذِرُوا مُعْرِضُونَ

د کلمو معنا:

• بِالْحَقِّ: په حقه سره، له بېخه نه عبث او نه بې موخې.
• أَجَلٍ مُسَمًّى: ټاکل شوی وخت، هغه نېټه چې الله تعالی يې ټاکلې ده.
• أُنذِرُوا: هغه څه چې ورسره وېرول شوي دي، لکه قیامت، حساب او جزا.
• مُعْرِضُونَ: مخ ګرځوونکي، بې پروا او غافله خلک.

تفسیر:

الله تعالی په دې آیت کې د خپل قدرت او حکمت یادونه کوي او فرمايي چې موږ اسمانونه، ځمکه او هر هغه څه چې د دوی ترمنځ دي، په عبث او بې موخې نه دي پیدا کړي. بلکې دا ټول مخلوق په حقه سره پیدا شوی دی — یعنې په ډېرو حکمتونو سره، لکه د الله تعالی د لوی قدرت پېژندنه، د هغه د یووالي اقرار، او په دې پوهېدل چې دا نړۍ تلپاتې نه ده، بلکې تر یو ټاکلي وخت پورې ده.

دا چې الله تعالی دا نړۍ په حقه پیدا کړې، څو لوی حکمتونه پکې دي:

1. د الله پېژندنه: کله چې انسان پر اسمانونو او ځمکه غور وکړي، نو د الله تعالی په لوی قدرت او بېخونده حکمت به پوه شي او یوازې به د هغه عبادت کوي.
2. د حساب ورځې ثبوت: دا چې نړۍ یوه ټاکلې نېټه لري، دا ثابتوي چې قیامت به راشي او هر څوک به د خپلو کړنو حساب ورکوي.
3. د عدل او حق ترویج: دا نړۍ د دې لپاره پیدا شوې چې خلک په کې د حق او عدل له مخې ژوند وکړي، نه د ظلم او فساد له مخې.

بیا الله تعالی د کافرانو په اړه خبر ورکوي چې هغوی د هغو خبرو او وېرې څخه چې په قرآن کې ورسره شوې دي — لکه د قیامت، حساب او جزا — مخ ګرځوي او هېڅ پروا نه کوي. دوی نه غور کوي، نه فکر کوي او نه له دې نصیحت څخه عبرت اخلي.

دعوتي اړخ:

اې انسانانو! یو ځل خپل شاوخوا ته وګورئ — دا پراخ اسمان، دا ځمکه، دا غرونه، سمندرونه، ستوري او ټول مخلوق — ایا دا ټول بې موخې پیدا شوي دي؟ هرڅه په حکمت سره دي او هرڅه یوه ټاکلې نېټه لري. نو تاسو چې څنګه له دې ټولو څخه زده کوئ؟ ایا دا ښایسته نړۍ تاسو د خپل خالق د پېژندلو او د هغه د عبادت لوري ته نه بلي؟

کله چې تاسو د لمر راختل او پرېوتل وینئ، کله چې د باران په راتلو سره ځمکه شنه کېږي، کله چې د شپې او ورځې بدلون وینئ — نو پوه شئ چې دا ټول د هغه ذات په امر کېږي چې بېخونده حکمت لري. دا نړۍ تلپاتې نه ده، بلکې یوه ورځ به پای ته ورسېږي او تاسو به د خپلو کړنو حساب ورکوئ.

نو له دې غفلت څخه راویښ شئ، له دې بې پروایۍ څخه توبه وکړئ، او د هغه الله لوري ته راشئ چې تاسو یې پیدا کړي یاست. د قرآن کریم دغه نصیحتونه مه ردوئ، ځکه چې دا ستاسو د خپلې ښېګڼې لپاره دي. الله تعالی تاسو ته د رحمت دروازه خلاصه ساتلې ده — تر هغه چې اجل راشي، تاسو ته فرصت درکړل شوی دی. نو له دې فرصت څخه ګټه واخلئ او د حق په لاره ولاړ شئ!