سوره احقاف — آیه 3

معانی کلمات:

• بِالْحَقِّ: به درستی و حکمت، نه بیهوده و بدون هدف.
• أَجَلٍ مُسَمًّی: پایانی معین و زمانی مشخص که نزد خداوند معلوم است.
• أُنذِرُوا: هشدار داده شدند، بیم داده شدند (از عذاب و روز قیامت).
• مُعْرِضُونَ: رویگردانان، پشتکنندگان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خبر میدهد که آسمانها و زمین و هر آنچه میان آنهاست را بیهوده و بدون هدف نیافریده است؛ بلکه همه را به حق و برای حکمتهای بزرگ آفریده است. از جمله این حکمتها آن است که بندگان، عظمت خالق را بشناسند و او را به یگانگی عبادت کنند و به عدل و داد در میان خود قیام نمایند. همچنین آفرینش این جهان تا زمانی معین و مشخص که نزد خداوند معلوم است ادامه دارد و پایان آن، روز قیامت است که در آن، خلقت دوباره و حساب و جزا تحقق مییابد. اما کسانی که به خدا کفر ورزیدهاند، از آنچه در قرآن به آن هشدار داده شدهاند — مانند روز رستاخیز، عذاب الهی و مسئولیت اعمال — رویگرداناند و به آن توجه نمیکنند، نه پند میگیرند و نه در آن تفکر میکنند.

فواید و پیامهای آیه:

• آفرینش جهان بیهوده نیست؛ پس زندگی انسان نیز هدفدار است و باید در مسیر حق و بندگی حرکت کند.
• شناخت عظمت آفرینش، انسان را به شناخت خالق و عبادت او نزدیک میکند.
• پایان این جهان و فرا رسیدن روز قیامت، یادآور مسئولیت انسان در برابر اعمال خویش است.
• رویگردانی از هشدارهای الهی، نشانه غفلت و بیخردی است؛ پس مؤمن باید همواره به یاد معاد باشد و خود را برای آن آماده کند.