Sura Al-Ma'ida — Aya 104

Maana za Maneno:

• حَسْبُنَا: Inatosha kwetu.
• مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا: Tulichowakuta wazazi wetu wakiwa nalo (mila, dini, na desturi zao).
• لَا يَعْلَمُونَ شَيْئًا: Hawajui lolote la haki wala hawaelewi.
• وَلَا يَهْتَدُونَ: Wala hawajongoi kwenye njia ya haki na wala hawafikii ukweli.

Ufafanuzi wa Aya:

Aya hii inaelezea hali ya makafiri na washirikina waliokuwa wakiharamisha baadhi ya mifugo na kujizulia sheria zisizo za Mwenyezi Mungu. Wanapoambiwa na Mtume (S.A.W) na Waumini: “Njooni kwenye kilicho teremshwa na Mwenyezi Mungu (Qur'an) na kwa Mtume wake (S.A.W) ili mjifunze halali na haramu, na mfuate sheria za Mwenyezi Mungu,” wao hujibu kwa kiburi na ukaidi: “Inatutosha tulichowakuta wazazi wetu wakiwa nalo; sisi tunafuata mila na desturi zao, hatuhitaji mafundisho mengine.”

Mwenyezi Mungu anawalaumu kwa swali la kukaripia: “Je, watafuata wazazi wao hata kama wazazi hao walikuwa hawajui lolote la haki, hawaelewi ukweli, wala hawajongoi kwenye njia iliyonyooka?” Maana yake: Hakuna shaka kwamba kufuata wasiojua na wasioongoka ni upumbavu mkubwa na upotofu dhahiri. Mwenyezi Mungu anathibitisha kwamba si jambo la busara kumfuata mtu asiye na elimu wala uongofu, bali ni wajibu kumfuata mwenye elimu na uongofu.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Kukataa kufuata mila za wazazi kwa upofu: Aya hii inatufundisha kwamba si kila kitu tulichokuta wazazi wetu wakikifanya ni sahihi. Ni lazima tupime mila na desturi kwa kipimo cha Qur'an na Sunna. Ikiwa zinalingana na dini, tunazikubali; la sivyo, tunaziacha hata kama zimeenea.
2. Kuthamini elimu na uongofu: Mwenyezi Mungu amekaripia kufuata wasiojua na wasioongoka. Hii inaonyesha kwamba dini ya Uislamu inatilia mkazo elimu sahihi na kufuata wale wenye ujuzi na uelewa wa dini.
3. Uhuru wa kufikiri na kutumia akili: Aya inatuhimiza kutumia akili zetu na kutafakari, wala si kufuata kipofu. Muislamu anapaswa kuwa na ufahamu wa dini yake na kujua sababu za hukumu, si kufuata tu kwa kuiga.
4. Kukataa ushirkina na mabaki ya ujahili: Aya inasisitiza kuachana na mambo yote yanayokinzana na maagizo ya Mwenyezi Mungu na Mtume wake (S.A.W), hata kama yamekuwa ni mila ya mababu.
5. Wito wa kurudi kwenye vyanzo vya msingi: Aya inatualika kurudi kwenye Qur'an na Sunna katika kila jambo la dini na maisha, kwa sababu ndivyo vyanzo vya haki na uongofu.