Sure Mâide — Ayet 31

Kelime Anlamları:

• Ğurâb: Karga
• Yebhasu: Eşeler, toprağı kazar
• Sev’e: Avret yeri, çıplak beden, ceset
• Yûvârî: Örtmek, gizlemek, gömmek
• Yâ veyletâ: Eyvah bana, yazıklar olsun bana
• Nâdimîn: Pişman olanlar, pişmanlık duyanlar

Tefsir:

Hz. Âdem'in (a.s.) oğlu Kâbil, kardeşi Hâbil'i öldürdükten sonra ne yapacağını bilemedi. Kardeşinin cesedini nasıl defnedeceğini, onu nasıl toprağa vereceğini bilmiyordu. Çünkü o güne kadar bir insan cenazesinin nasıl gömüleceğini görmemişti. Cesedi omzunda taşıyor, ne yapacağını şaşırmış bir halde çaresizce bekliyordu.

İşte tam bu noktada Allah'ın rahmeti ve hikmeti devreye girdi. Cenab-ı Hak, ona bir karga gönderdi. Bu karga, yeri eşiyor, tıpkı bir mezar gibi toprağı kazıyor ve ölmüş olan başka bir karganın cesedini bu kazdığı çukura gömüyordu. Böylece Allah, bu karga vesilesiyle Kâbil'e bir insan cesedinin nasıl defnedileceğini öğretmek istiyordu.

Kâbil bu manzarayı görünce hem hayret hem de utanç içinde kaldı. Kendi kendine: "Eyvah bana! Bu karga kadar bile olamadım mı? Şu karga, kendi türünden ölmüş birini toprağa gömmeyi biliyor da, ben kendi öz kardeşimin cesedini gömmekten aciz miyim?" dedi. Sonunda kardeşinin cesedini toprağa gömdü.

Ancak iş işten geçmişti. Kâbil artık pişmanlık duyanlardan olmuştu. Fakat bu pişmanlık, kardeşini öldürdüğü için değil; daha çok kardeşinin cesedini ortada bıraktığı, onu defnetmeyi bilmediği ve bu yüzden bir kargadan ders almak zorunda kaldığı için duyduğu bir pişmanlıktı. Oysa asıl pişman olması gereken şey, işlediği kardeş katli cinayetiydi.

Bu kıssada bizim için çok büyük dersler vardır. Birincisi; Allah Teâlâ, en zor durumda kalan kullarına bile bir yol gösterir, bir çıkış kapısı açar. İkincisi; insan, ne kadar büyük bir nimete sahip olursa olsun, Allah'ın ilhamı ve öğretmesi olmadan hiçbir şey yapamaz. Üçüncüsü; günah işleyen insan, o günahın hemen ardından pişmanlık duymalı ve Allah'a yönelmelidir. Ancak asıl önemli olan, günaha düşmeden önce ondan sakınmaktır.

Sevgili kardeşim, bu kıssa bize gösteriyor ki Allah, insanı asla yalnız bırakmaz. En karanlık anımızda bile bir karga vesilesiyle bize yol gösterebilir. Önemli olan, Allah'ın işaretlerini görebilmek ve doğru yola yönelebilmektir. Rabbimiz bizleri, kardeşlik hukukuna riayet eden, günahlardan uzak duran ve her işinde Allah'ın rızasını gözeten kullarından eylesin.