Sura Al-Ma'ida — Aya 45

Maana ya maneno:

• Kisasisi (Qisas): Malipo sawa kwa sawa, yaani mkosaji apewe adhabu inayolingana na kosa alilofanya.
• Kujidhulumu (Dhulm): Kuvuka mipaka ya Mwenyezi Mungu na kukiuka amri Zake.

Ufafanuzi wa Aya:

Mwenyezi Mungu amesimulia kwamba aliwaandikia Waisraeli katika Taurati kwamba sheria ya Qisas (usawa wa adhabu) imewekwa kwa ajili yao: nafsi itaulipwa kwa nafsi, yaani muuaji atauliwa kwa kuua kwake; jicho litalipwa kwa jicho, yaani anayeng'oa jicho la mwenzake, jicho lake litang'olewa; pua italipwa kwa pua, yaani anayekata pua ya mwenzake, pua yake itakatwa; sikio litalipwa kwa sikio; jino litalipwa kwa jino; na majeraha yote yatalipwa kwa usawa (Qisas). Hii ni sheria ya haki iliyowekwa ili kudumisha usalama na kuheshimu haki za watu.

Kisha Mwenyezi Mungu akaeleza kwamba mtu anayeacha haki yake ya Qisas na kumsamehe mkosaji kwa ajili ya Mwenyezi Mungu, basi msamaha huo utakuwa kafara (upotezaji wa dhambi) kwake, yaani Mwenyezi Mungu atamsamehe na kumfutia baadhi ya dhambi zake kwa sababu ya msamaha wake kwa mwenzake.

Na mtu yeyote asiyeamua kwa hukumu aliyoteremsha Mwenyezi Mungu katika suala la Qisas au katika mambo mengine, basi hao ndio waliojidhulumu wenyewe kwa kuvuka mipaka ya Mwenyezi Mungu na kukiuka amri Zake.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Uadilifu wa Sheria ya Kiislamu: Aya hii inaonyesha kwamba Uislamu umejenga misingi ya haki na usawa, ambapo kila mtu anapewa haki yake bila upendeleo, na hii inalinda jamii dhidi ya machafuko na ukandamizaji.
2. Fadhila ya Msamaha: Aya inatufundisha kwamba kusamehe na kuachana na haki ya kulipiza kisasi ni jambo la thawabu kubwa, kwani Mwenyezi Mungu hufuta dhambi za mtu kwa sababu ya msamaha wake. Hii inatia moyo waumini kuwa na moyo wa huruma na kusameheana.
3. Onyo kwa Wanaokiuka Hukumu za Mwenyezi Mungu: Aya inaonya dhidi ya kuamua kwa misingi isiyo ya Mwenyezi Mungu, na inabainisha kwamba wanaofanya hivyo ni wadhulumu wanaojidhulumu nafsi zao. Hii inaimarisha imani ya kuwa sheria ya Mwenyezi Mungu ndiyo inayofaa kutekelezwa katika nyanja zote za maisha.
4. Uhusiano kati ya Haki na Rehema: Aya inaonyesha uwiano kati ya haki (Qisas) na rehema (msamaha), kwamba haki inahitajika kwa ajili ya utulivu wa jamii, lakini rehema na msamaha ni njia ya kujikurubisha kwa Mwenyezi Mungu na kupata maghfira Yake.
5. Uthabiti wa Sheria za Mwenyezi Mungu: Sheria ya Qisas haikuwa tu kwa Waisraeli, bali ni kanuni ya haki iliyothibitishwa katika Uislamu pia, kama ilivyotajwa katika Aya nyingine za Qur'an, ikionyesha kwamba Uislamu unakamilisha sheria za awali na kuziweka katika muktadha wa ulimwengu wote.