سوره مائدہ — آيت 51

1) لفظن جي معنيٰ:

• لَا تَتَّخِذُوا: نه ٺاهيو، نه ڪريو.
• أَوْلِيَاءَ: دوست، مددگار، ساٿي ۽ سرپرست (واحد: ولي).
• بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ: انهن مان ڪي ڪن جا دوست ۽ مددگار آهن.
• يَتَوَلَّهُم: انهن سان دوستي ۽ مددگاريءَ جو تعلق رکي.
• فَإِنَّهُ مِنْهُمْ: ته هو به انهن مان ئي ڳڻبو.
• الظَّالِمِينَ: ظلم ڪندڙ، يعني اهي ماڻهو جيڪي پاڻ تي ظلم ڪن ٿا.

2) آيت جي تفسير:

اي ايمان وارؤ! يهودين ۽ عيسائين کي پنهنجو دوست ۽ مددگار نه ٺاهيو، ڇاڪاڻ ته اهي پاڻ ۾ ئي هڪ ٻئي جا دوست ۽ مددگار آهن ۽ سڀئي گڏجي اوھان جي خلاف آهن. يهودي پنهنجي مذهب وارن سان دوستي رکن ٿا ۽ عيسائي پنهنجي مذهب وارن سان، ۽ ٻنهي گروهن جي دلين ۾ اوھان سان دشمني ۽ مخالفت آهي. جيڪو به اوھان مان انهن سان دوستي ۽ مددگاريءَ جو تعلق رکندو، ته هو انهن ئي ماڻهن مان ڳڻبو ۽ سندس حڪم به سندن جهڙو ئي هوندو. بيشڪ الله تعاليٰ اهڙن ظالمن کي هدايت نه ڏئي ٿو، جيڪي پاڻ تي ظلم ڪري ڪافرن سان دوستي ۽ مددگاريءَ جو تعلق رکن ٿا. اوھان مؤمنين کي گهرجي ته اوھان مان هڪ ٻئي جو مددگار ۽ ساٿي بڻجو، نه ته ڪافرن جو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• ايمان جي حفاظت: هي آيت مؤمنن کي خبردار ڪري ٿي ته اهي پنهنجي دين ۽ ايمان جي حفاظت لاءِ اهڙن ماڻهن سان دوستيءَ جو تعلق نه رکن، جيڪي دين ۾ سندن مخالف آهن.
• مسلمانن جي اتحاد جي اهميت: آيت ٻڌائي ٿي ته مسلمانن کي پاڻ ۾ هڪ ٻئي جا مددگار ۽ ساٿي هجڻ گهرجي، نه ته غير مسلمن جا.
• دوستيءَ جي چونڊ ۾ احتياط: اسان کي پنهنجي دوستن ۽ ساٿين جي چونڊ ڪرڻ ۾ احتياط ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته دوستيءَ جو اثر انسان جي ايمان ۽ عمل تي پوي ٿو.
• ظلم کان بچڻ جي تاڪيد: آيت ۾ ظالمن لاءِ هدايت نه ملڻ جو ذڪر آهي، جيڪو اسان کي ظلم ۽ غلط تعلقن کان بچڻ جي ترغيب ڏئي ٿو.
• اسلام جي حڪمت: هي حڪم اسلام جي حڪمت ۽ دور انديشيءَ جو عڪاس آهي، جو مسلمانن کي اهڙن تعلقن کان بچائي ٿو جيڪي سندن ديني ۽ دنيوي مفادن لاءِ نقصانڪار هجن.
• قرآن جي رهنمائي: قرآن مجيد اسان کي زندگيءَ جي هر شعبي ۾ صحيح رهنمائي ڏئي ٿو، جنهن ۾ دوستيءَ ۽ تعلقات جي چونڊ به شامل آهي.