Qof surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• Furuj: yoriqlar, darzlar, teshiklar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo oxiratni va qayta tirilishni inkor etuvchi kofirlarga murojaat qilib, ularni o‘ylashga va taassur qilishga chorlamoqda. Ulardan so‘raladi: “Ular osmonlarga qaramaydilarmi?!” Ya’ni, ular ustlaridagi osmonni ko‘rib, undagi qudrat belgilarini o‘ylab ko‘rmaydilarmi?

Osmonning yaratilishidagi go‘zallik va mukammallik haqida so‘z yuritiladi: Biz uni mustahkam va betayanch qilib qurdik, ustunlarsiz baland ko‘tardik. So‘ngra uni yulduzlar bilan bezatdik, ularni nurli chiroqlar qilib osdik. Uning hech qanday yorig‘i, darzi va nuqsoni yo‘q. U butunlay silliq, tekis va kamolotda barqarordir.

Bu oyatda osmonning go‘zalligi va benuqsonligi zikr qilinishi bilan birga, undagi hikmat va qudratga ishora qilinmoqda. Chunki osmonning bunday mukammal yaratilishi, undagi yulduzlar va sayyoralar tizimi, ularning tartibli harakati — bularning barchasi buyuk Yaratuvchining qudratiga dalolat qiladi.

Agar inson bu go‘zallik va mukammallikni ko‘rib, o‘ylab yursa, u holda osmonni yaratgan Zotning o‘liklarni qayta tiriltirishga ham qodir ekanligini anglab yetadi. Chunki osmonni yaratish insonlarni qayta tiriltirishdan ko‘ra ulkanroq ishdir. Alloh taolo boshqa oyatlarda ham shu haqiqatni bayon qilgan: “Osmonlar va Yerni yaratish insonlarni yaratishdan kattaroqdir” (G‘ofir, 57).

Foydalar:

1. Ushbu oyat bizni atrofimizdagi olamga taassur va tafakkur bilan qarashga, undagi Allohning qudrat belgilarini o‘rganishga chorlaydi. Osmonu zamon, tabiat manzaralari — bularning barchasi biz uchun saboq va ibrat maktabidir.
2. Osmonning benuqson va go‘zal yaratilishi Alloh taoloning kamolotini va Uning har bir ishini mukammal qilishini ko‘rsatadi. Bu esa mo‘minning qalbida Yaratuvchiga bo‘lgan muhabbat va ehtiromni oshiradi.
3. Ushbu oyatda qayta tirilishning dalillari keltirilgan. Osmonni yaratgan Zot, albatta, o‘liklarni tiriltirishga qodirdir. Bu esa insonni oxiratga ishonishga va shunga yarasha amal qilishga undaydi.
4. Osmonning yulduzlar bilan bezatilishi Allohning insonlarga bo‘lgan marhamatini ko‘rsatadi. Chunki yulduzlar yo‘l topish vositasi, osmonning ziynati va shaytonlarni toshbo‘ron qilish qurolidir. Bu ne’matlar uchun shukr qilish lozim.