سوره ذاریات — آیه 21

معانی کلمات:

• فی أنفسکم: در وجود خودتان.
• تبصرون: میبینید، درک میکنید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از اشاره به نشانههای خود در آفاق و گسترهی زمین، اکنون انسانها را به شگفتیهای درون خودشان فرا میخواند و میفرماید: و نیز در وجود خود شما نشانههای فراوانی بر قدرت و حکمت خداوند نهفته است. آیا نمیبینید و نمیاندیشید؟

در آفرینش انسان، از نطفهای ناچیز تا جنین، سپس خروج از شکم مادر، رشد و تکامل، تواناییهای جسمی و روحی، عقل و شعور، احساسات و غرایز، و این دستگاه شگفتانگیز بدن با تمام پیچیدگیهایش، نشانههای روشنی از عظمت خالق یکتا وجود دارد. انسان در مسیر زندگی، از حالی به حال دیگر منتقل میشود؛ از ضعف به قوت، از قوت به پیری و ناتوانی، و سرانجام به سوی زوال و مرگ میرود. این تحولات و دگرگونیها خود گواه بر آن است که آفریدگاری حکیم و توانا او را آفریده و تدبیر میکند.

آیا این همه ظرافت و نظم در خلقت خود را نمیبینید تا به وحدانیت خالق پی ببرید و بدانید که هیچ معبودی جز او سزاوار پرستش نیست؟ آیا این نشانههای درونی برای شما کافی نیست تا از خواب غفلت بیدار شوید و به عظمت پروردگارتان ایمان آورید؟

فواید و پیامهای آیه:

• شناخت خداوند تنها از طریق مشاهدهی طبیعت بیرونی حاصل نمیشود، بلکه درون انسان نیز سرشار از آیات الهی است که نیازمند تفکر و تدبر است.
• خودشناسی مقدمهای برای خداشناسی است؛ هر که خود را بهتر بشناسد، به عظمت آفریدگارش بیشتر پی میبرد.
• انسان نباید از شگفتیهای خلقت خود غافل باشد؛ هر لحظه تأمل در وجود خویش، ایمان را تقویت میکند و انسان را به شکرگزاری وا میدارد.
• توجه به ضعف آغازین و پایان زندگی، انسان را از تکبر و غرور بازمیدارد و او را به فروتنی در برابر پروردگارش دعوت میکند.