سوره طور — آیه 23

معانی کلمات:

• یَتَنَازَعُونَ: از یکدیگر میگیرند و به یکدیگر میدهند، یعنی جام شراب را بین خود دست به دست میکنند.
• کَأسًا: جام یا پیالهای که در آن نوشیدنی است.
• لَغو: سخن بیهوده و یاوه که از عقل سالم دور است.
• تَأثیم: گناه و معصیت، یا نسبت دادن گناه به دیگری.

تفسیر آیه:

در این آیهی کریمه، خداوند متعال یکی از نعمتهای بزرگ بهشتی را برای بندگان مؤمن خود بیان میکند: آنان در بهشت، جامهایی از شراب طهور را میان خود دست به دست میکنند و با کمال لذت و شادی مینوشند. اما این شراب بهشتی هیچ شباهتی به شراب دنیا ندارد؛ زیرا شراب دنیا عقل را زایل میکند و انسان را به سخنان بیهوده و گناه آلود میکشاند، اما شراب بهشتی نه عقل را میبرد و نه باعث لغو و بیهودگی میشود و نه هیچ گناه و معصیتی از آن برمیخیزد. در حقیقت، این نوشیدنی پاک و لذتبخش، تنها برای افزایش سرور و شادی آنان آفریده شده است، بدون هیچ پیامد منفی که در دنیا برای نوشیدنیهای مستکننده وجود دارد. بهشتیان در آن مجلس انس، با کمال ادب و متانت، از این جامهای پاکیزه مینوشند و هیچ سخن ناروا یا عمل ناشایستی از آنان صادر نمیشود.

فواید و درسهای آیه:

• پاکی و طهارت نعمتهای بهشتی: این آیه نشان میدهد که نعمتهای بهشت کاملاً پاک و عاری از هرگونه آلودگی و پیامد منفی است و خداوند برای اولیای خود، لذتی خالص و بدون عیب فراهم کرده است.
• ترغیب به ترک گناهان دنیوی: با مقایسهی شراب بهشتی با شراب دنیوی، انسان متوجه میشود که لذتهای حرام در دنیا همواره با پیامدهای تلخ مانند زوال عقل، سخنان بیهوده و گناه همراه است، اما لذتهای حلال و پاک، آرامش و سعادت به ارمغان میآورد.
• اهمیت حفظ عقل و پرهیز از لغو: این آیه مؤمنان را به حفظ عقل و دوری از سخنان بیهوده و گناهآلود دعوت میکند، زیرا این صفات در بهشت نیز برای اهل ایمان مایهی کرامت است.
• امیدواری به رحمت الهی: بیان این نعمتها، امید را در دل مؤمنان زنده میکند و آنان را به تلاش بیشتر برای رسیدن به این مقام والا وادار میسازد.