Ат-Тур сүресі — Аят 32

1. Сөздердің мағынасы:

• أَمْ — әлде, немесе (бұл жерде таңдаулы сұрақ ретінде келеді).
• تَأْمُرُهُمْ — оларға бұйырады, әмір етеді.
• أَحْلَامُهُم — олардың ақылдары, парасаттары (حِلْم сөзінің көпше түрі).
• هَٰذَا — осы (яғни олардың Пайғамбарға қатысты айтқан қайшылықты сөздері).
• طَاغُونَ — шектен шыққандар, қарсылықта шектен асқандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Меккелік пұтқа табынушылардың Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қатысты айтқан қайшылықты сөздерін әшкерелейді. Олар Мұхаммедті бірде сиқыршы, бірде балгер, бірде ақын, бірде жынды деп айыптады. Алла Тағала оларға таңырқаулы сұрақ қояды: «Әлде олардың ақылдары осы қайшылықты сөздерге бұйыра ма?» Яғни, саналы ақыл иесі бір адамға бір мезгілде сиқыршы әрі жынды, әрі ақын деген сипаттарды қатар бермейді, өйткені бұл сипаттар бір-біріне мүлдем қайшы келеді. Егер олардың ақылдары дұрыс болса, мұндай қайшылықты айыптауға бармас еді. Демек, мәселе олардың ақылында емес, олардың қарсылық пен өжеттікте шектен шығып, әділеттілік пен парасаттан айырылған қаңғыбас қауым болуында. Олар ешбір шариғатқа да, саналы ойға да жүгінбейді, тек қыңырлық пен дұшпандыққа берілген.

1. Алынатын пайдалы қағидалар:

• Ақыл — Алланың үлкен нығметі. Адам ақылын дұрыс пайдаланса, қайшылықты сөздерден, адасушылықтан сақтанады. Ислам ақылды қадірлейді және оны дұрыс жұмсауға шақырады.
• Қайшылық — адасушылықтың белгісі. Бір адамға бір мезгілде бір-біріне қарама-қайшы сипаттарды телу — әділетсіздік пен ақылсыздықтың көрінісі. Ислам әділдікке, дәлелге және парасаттылыққа шақырады.
• Шектен шығу — құрдымға апарар жол. Қарсылықта, өжеттікте шектен шығу адамды тура жолдан тайдырады. Ислам тепе-теңдік пен орташа жолды ұстануға үйретеді.
• Құран — ақыл мен жүректің шипасы. Бұл аят оқырманды ойлануға, қайшылықтан аулақ болуға және шынайылыққа бет бұруға шақырады. Құран адамды қараңғылықтан жарыққа шығаратын бағыт-бағдар.