Tur surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Sullam: Osmonga ko'tariladigan narvon yoki zinapoya.
• Yastami'un: Eshitadilar, tinglaydilar.
• Sultonin mubin: Ochiq-oydin, yorqin dalil va hujjat.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo mushriklarning da'volarini rad etib, ularning asossiz ekanligini bayon qilmoqda. Ulardan ba'zilari Payg'ambar alayhissalomga: "Biz ham senga vahiy keltirilganidek, osmondan vahiy eshitamiz", deb da'vo qilishardi. Alloh ularga murojaat qilib: "Yoki ularning osmonga ko'tariladigan narvonlari bormiki, u orqali yuqoriga chiqib, farishtalarning so'zlarini va vahiyning nozil bo'lishini eshitadilar?" — deydi.

Agar ularning bu da'volari rost bo'lsa, u holda o'sha eshitganini da'vo qiluvchi kishi ochiq-oydin, hamma ko'z oldida ishonchli bir dalil keltirsin. Ya'ni, ularning bu da'volarini tasdiqlaydigan hech qanday hujjatlari yo'q. Bu ularning shunchaki uydirma va yolg'on gaplari ekanligini ko'rsatadi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Har qanday da'vo va aqida isbot va dalilga asoslangan bo'lishi kerak. Dalilsiz da'vo qilish — yolg'on va batil yo'ldir.
• Islom dini aql va dalil dinidir. U hech kimni ko'r-ko'rona taqlidga undamaydi, balki har bir masalada aniq hujjat va isbot talab qiladi.
• Qur'on va Payg'ambar alayhissalomning haqligi shunchalik ravshanki, hatto dushmanlar ham unga qarshi biron-bir asosli dalil keltira olmaydilar.
• Musulmon kishi o'z e'tiqodida mustahkam bo'lishi, chunki uning dini haqiqatga asoslangan va har qanday shubhaga javob bera oladigan darajada mustahkamdir.