Tur surasi — Oyat 37

Kalimalarning ma'nolari:

• خَزَائِنُ – xazinalar, omborlar, boyliklar.
• الْمُصَيْطِرُونَ – ustidan hukmron bo'luvchilar, to'liq nazorat qiluvchilar, g'olib va mutasallitlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo mushriklarga nisbatan ta'na va e'tiroz tarzida so'rayapti: "Yoki ularning oldida Robbingning xazinalari bormiki, undan o'zlari xohlagan kishiga berib, xohlaganidan mahrum qilsinlar? Yoki ular hamma narsaga qodir bo'lgan hukmdorlar va to'liq tasarruf qiluvchilarmi?" Bu savol ularning ojizligini va hech qanday kuchga ega emasligini ko'rsatish uchun keltirilgan. Chunki ular Payg'ambar alayhissalomga nisbatan takabburlik qilib, uning risolatini inkor etishar va: "Agar biz xohlasak, bundan ham yaxshisini aytib beramiz", deyishardi. Alloh ularga qarshi dalil keltirib: "Agar ular haqiqatan ham shunday kuchga ega bo'lsalar, nega o'zlariga foyda keltiradigan va zararni daf qiladigan narsani qilmaydilar? Yoki ularning qo'lida payg'ambarlik va rizq xazinalari bormiki, o'zlari xohlagan kishiga bersinlar? Yo'q, ular hech narsaga qodir emaslar, balki ojiz va zaifdirlar", demoqda.

Foydalar:

1. Alloh taoloning qudrati va hukmronligi mutlaqdir; Uning xazinalari cheksizdir va U o'zi xohlagan kishiga rizq, ilm, payg'ambarlik va boshqa ne'matlarni beradi.
2. Payg'ambarlik va risolat Allohning tanlovi bilan bo'ladi, insonlarning xohish-irodasi bilan emas. Shuning uchun kimki Alloh tanlagan payg'ambarni inkor etsa, aslida Allohning hukmiga qarshi chiqqan bo'ladi.
3. Inson o'zini qanchalik kuchli va qudratli hisob qilmasin, aslida u ojizdir; barcha ishlar Allohning irodasi va hukmi bilan amalga oshadi.
4. Musulmon kishi Allohning hukmiga rozi bo'lishi va Uning tanloviga ishonishi lozim, chunki Alloh har bir ishni hikmat bilan qiladi.