Ан-Наджм сүрөсү — Аят 38

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• أَلَّا — «...эмес» же «...байкатпайт» деген маанидеги байламта, бүл аятта «эч ким көтөрбөйт» деген маанини билдирет.
• تَزِرُ — «көтөрөт» деген сөз, «визр» (күнөө, жүк) сөзүнөн алынган. Күнөөнү өз мойнуна алуу, анын жүгүн көтөрүү дегенди билдирет.
• وَازِرَةٌ — «күнөө көтөрүүчү жан», башкача айтканда күнөөкөр адам.
• وِزْرَ — «күнөө», «жүк», «айып» деген мааниде.
• أُخْرَى — «башка», «экинчи» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адам баласынын жоопкерчилигинин негизги принцибин билдирип жатат: эч бир жан башка бирөөнүн күнөөсүн, айыбын өз мойнуна алып көтөрбөйт. Ар бир адам өзү кылган иши үчүн гана жооп берет. Эч ким башканын ордуна жазаланбайт, ошондой эле эч ким башканын кылган жакшылыгынын же жамандыгынын жүгүн көтөрбөйт. Ар бир пенде өз амалдарынын натыйжасын өзү тартат. Бул — Аллахтын адилеттигинин көрүнүшү. Аллах эч кимге башканын күнөөсүн жүктөбөйт, ар кимди өзү кылган иши боюнча гана суракка тартат. Ошондуктан ар бир адам өзүнүн жеке жоопкерчилигин сезип, жакшылыкка умтулуп, жамандыктан качуусу керек. Бул аят адамдарды өз амалдары үчүн жоопкерчиликти сезип жашоого чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят Аллахтын чексиз адилеттүүлүгүн көрсөтөт: Аллах эч кимге башканын күнөөсүн жүктөбөйт. Бул — ыймандуу адамдын жүрөгүнө тынчтык берет, анткени адилетсиздикке дуушар болбой турганын билет.
• Ар бир адам өз амалы үчүн жооптуу экенин эскертет. Бул адамды жакшылык кылууга, жамандыктан алыс болууга түрткү берет.
• Ислам дини адамды өзүнүн жеке жоопкерчилигин түшүнүүгө үйрөтөт. Бул — рухий жактан өсүүгө жана өзүн-өзү тарбиялоого жардам берет.
• Башкалардын күнөөсү үчүн өзүн күнөөлүү сезүүнүн же башкалардын айыбын өз мойнуна алуунун кереги жок экенин билдирет. Бул адамдын психикалык ден соолугуна да пайдалуу.
• Бул аят адамдарды өз амалдарын оңдоого, келечекте жакшылык кылууга умтулууга чакырат. Анткени ар ким өзүнүн гана амалы менен бааланат.
• Аллахтын адилет сотуна ишенүү ыймандуу адамдын жүрөгүнө бекемдик жана үмүт берет. Бул — Исламдын сулуулугун жана анын адилеттүүлүгүн көрсөтүүчү дагы бир далил.