سوره نجم — آیه 38

معانی کلمات:

• «تَزِرُ»: بار برداشتن، گناه کسی را بر عهده گرفتن.
• «وَازِرَةٌ»: نفسِ گناهکار، کسی که بار گناه را بر دوش میکشد.
• «وِزْر»: بار سنگین، گناه و سنگینیِ آن.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، یکی از مهمترین اصول عدالت خود را بیان میکند: هیچکس بار گناه دیگری را بر دوش نمیکشد و هیچ انسانی بهخاطر خطای دیگری مؤاخذه نمیشود. هر کس تنها در برابر اعمال خود مسئول است و گناهِ دیگری هرگز بر او تحمیل نمیگردد. این قانونِ الهی، هم در دنیا و هم در آخرت جاری است؛ در روز قیامت نیز هر کس با نامهی اعمال خود مواجه میشود و نمیتواند گناه خود را بر گردن دیگران بیندازد، همانگونه که دیگران نیز نمیتوانند گناه او را بپذیرند. این آیه، بشارتی است برای انسانها که عدالت خداوند مطلق است و هیچ بیگناهی به جرم گناهکار مجازات نمیشود، و هر کس نتیجهی عمل خود را میبیند.

فواید و پیامهای آیه:

• عدالتِ مطلق خداوند: این آیه نشان میدهد که خداوند عادلترینِ داوران است و هرگز کسی را به جرم دیگری مؤاخذه نمیکند، پس انسانها میتوانند با اطمینان به عدالت الهی، به او توکل کنند.
• مسئولیتپذیری فردی: هر انسانی باید بداند که سرنوشت معنوی او در گرو اعمال خودش است؛ نه گناه دیگران او را نابود میکند و نه نیکی دیگران به او سودی میرساند، مگر با عمل خود او.
• آرامش روانی: این قانون، انسان را از ترسِ ظلم و بیعدالتی در قیامت رها میکند و به او اطمینان میدهد که اگر خودش پاک باشد، از گناه دیگران آسیبی نمیبیند.
• انگیزه برای تلاش و توبه: چون هر کس نتیجهی عمل خود را میبیند، پس سعادت و شقاوت او به دست خودش است؛ این امر، انگیزهای قوی برای انجام کارهای نیک و دوری از گناه ایجاد میکند و درِ توبه را نیز برای همه باز میگذارد.