Qamar surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma'nolari:

• Kazzabu – yolg‘on deb bilishdi, inkor etishdi.
• Ahtoahum – ularning nafsiy istaklari, mayllari.
• Mustaqirr – qaror topuvchi, barqaror bo‘luvchi, o‘z egasiga yetib boruvchi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Makka mushriklarining holatini bayon qilib, ular Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) olib kelgan haqni yolg‘on deb bilganliklarini, o‘zlarining nafsiy istaklari va buzilgan mayllariga ergashib, batil yo‘lda davom etganliklarini xabar qilmoqda. Ular aql va dalilga emas, balki o‘zlarining havoyi nafslariga bo‘ysundilar.

So‘ngra Alloh taolo ularni ogohlantirib, har bir ish – xoh u yaxshilik bo‘lsin, xoh yomonlik bo‘lsin – albatta o‘z egasiga yetib borishini, ya'ni Qiyomat kunida har bir amalning natijasi o‘z egasiga qaytarilishini, yaxshi amal qilganlar jannatga, yomon amal qilganlar esa do‘zaxga kirishini bildirmoqda. Bu dunyoda ularning yolg‘onchi deb bilishlari va havoyi nafslariga ergashishlari bejiz qolmaydi, balki ularning barchasi hisobga olinadi va o‘z jazosini topadi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minlarga katta tasalli va ishonch bag‘ishlaydi: zolimlar va haqni inkor etuvchilar qanchalik kuchli bo‘lmasin, ularning qilmishlari bejiz ketmaydi. Har bir ishning natijasi albatta o‘z egasiga yetib boradi.
• Bu oyat insonni o‘z nafsiy istaklariga emas, balki aql va vahiyga ergashishga undaydi. Havoyi nafslarga ergashish insonni halokatga olib boradi.
• Qiyomat kuniga ishonch – mo‘minning qalbida adolat va haqiqatning g‘alaba qilishiga bo‘lgan umidni mustahkamlaydi. Bu dunyoda adolatsizlik ko‘p bo‘lsa ham, oxiratda har kim o‘z amaliga yarasha mukofot yoki jazo oladi.
• Oyat mo‘minlarni sabrli bo‘lishga va haq yo‘lda mustahkam turishga chorlaydi, chunki yakuniy g‘alaba va haqiqiy muvaffaqiyat taqvodorlarga nasib etadi.