Vaqiə surəsi — Ayə 67

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• بَلْ (bəl): "əksinə", "doğrusu", "hətta" mənalarında olan bir ədatdır; burada əvvəlki fikri düzəldir və ya gücləndirir.
• نَحْنُ (nəhnu): "biz" mənasını verən şəxs əvəzliyidir.
• مَحْرُومُونَ (məhrumun): "məhrum olanlar", "məhrum edilmişlər", yəni "ruzidən, nemətdən məhrum edilmiş, əli boş qalmış" deməkdir. Bu söz "hərəmə" kökündən gəlir və "məhrumiyyət, bir şeydən məhrum olmaq" mənasını bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, əvvəlki ayələrdə bəhs edilən əkin və məhsul mövzusunun davamıdır. Allah-təala insanlara xatırladır ki, onlar torpağa toxum səpib əkin əkəndə, əslində onu bitirən, böyüdən və yetişdirən özləri deyillər. Əgər Allah istəsəydi, o əkini quru, yararsız bir hala gətirərdi və insanlar heç bir fayda əldə edə bilməzdilər. Belə bir halda insanlar təəccüblənib deyərdilər: "Biz ziyana uğradıq, əlimiz boş qaldı." Sonra isə bu ayədə onların dilindən belə deyilir: "Əksinə, biz tamamilə məhrum olmuşuq — ruzidən, nemətdən, bərəkətdən məhrum qalmışıq."

Bu ayə insana çox dərin bir həqiqəti çatdırır: insan nə qədər çalışsa da, əkib-becərsə də, nəticə Allahın izni və lütfü ilə bağlıdır. Əgər Allah bərəkət verməsə, bütün zəhmət boşa çıxar və insan əli boş qalar. Bu isə insanı təkəbbürdən, özünə güvənməkdən çəkib Allaha şükr etməyə, Ona təvəkkül etməyə yönəldir.

Bu ayə həm də bizə öyrədir ki, ruzi yalnız Allahın əlindədir. O, istədiyinə bol verər, istədiyindən saxlayar. Buna görə də mömin heç vaxt "mən öz gücümlə qazandım" deyib qürrələnməməli, əksinə, hər nemətə görə Allaha şükür etməlidir. Çünki ən kiçik bir nemətin belə əldən çıxması insanı "məhrum" edə bilər.

Bu ayə bizə həm də xatırladır ki, dünya nemətləri keçicidir və onların əldən çıxması insanı Allaha yönəltməlidir. Əgər bir nemət əldən çıxırsa, bu, Allaha yaxınlaşmaq və Ona sığınmaq üçün bir fürsətdir. Mömin belə anlarda ümidsizliyə qapılmaz, əksinə, səbir edər və Allahdan yenidən bərəkət diləyər.

Beləliklə, bu qısa ayə bizə böyük bir dərs verir: hər şeyin sahibi Allahdır, ruzi Onun əlindədir və biz hər zaman Ona möhtacıq. Gəlin bu həqiqəti qəlbimizdə yaşadaq, şükür edək və Allahın verdiyi nemətləri Onun yolunda istifadə edək.