سوره واقعه — آیه 81

معانی کلمات:

• مُدْهِنُونَ: از ریشه «دهن» به معنای نرمی و ملایمت؛ در اینجا کنایه از سستی، بیاعتنایی، تهاون و سازشکاری در برابر حق است. برخی مفسران آن را به معنای «مکذّبون» (تکذیبکنندگان) نیز دانستهاند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با استفهام انکاری، مشرکان را مورد خطاب قرار میدهد و آنان را به خاطر بیتفاوتی و سستی در برابر قرآن سرزنش میکند. معنای آیه چنین است: «آیا شما نسبت به این سخن بزرگ — یعنی قرآن کریم — سستی و بیاعتنایی میکنید و آن را تکذیب مینمایید؟!» این آیه در مقام تعجب و توبیخ شدید است؛ چرا که قرآن والاترین کلام الهی و معجزهای جاودان است که برای هدایت بشر نازل شده، و شایسته نیست که بندگان در برابر آن بیتفاوت باشند یا آن را دروغ بشمارند. خطاب به مشرکان است که با وجود روشن بودن حقانیت قرآن، باز هم از پذیرش آن سر باز میزنند و با آن به دیده تهاون مینگرند. این آیه هشدار میدهد که سستی و بیاعتنایی در برابر وحی الهی، عاقبتی جز خسران و نابودی ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. عظمت قرآن: این آیه نشان میدهد که قرآن چنان جایگاه رفیعی دارد که هرگونه بیاعتنایی یا تکذیب نسبت به آن، عملی نابخشودنی و شایسته سرزنش است.
2. مسئولیتپذیری در برابر حق: مؤمن باید در برابر کلام خدا نه سستی کند و نه سازش؛ بلکه با جدیت و اخلاص آن را بپذیرد و در زندگی پیاده نماید.
3. هشدار به تهاونکنندگان: کسانی که با قرآن با دیده بیتفاوتی نگاه میکنند یا آن را تنها برای تبرک و مراسم میخوانند و در عمل به آن پایبند نیستند، در معرض توبیخ الهی قرار دارند.
4. ارزش نعمت هدایت: قرآن بزرگترین نعمت الهی برای بشر است؛ ناسپاسی در برابر این نعمت، انسان را از رحمت خدا دور میسازد و او را در زمره زیانکاران قرار میدهد.
5. لزوم تعظیم و تکریم قرآن: مؤمن باید قرآن را با احترام و خشوع تلاوت کند و آن را راهنمای عملی زندگی خویش قرار دهد تا از شفاعت آن در روز قیامت بهرهمند گردد.